Het Rijksmuseum, het Anne Frank Huis en het Van Gogh Museum kennen we allemaal wel. Maar daarnaast kent Amsterdam ook nog tal van andere, kleinschalige musea. En die liggen vaak goed verscholen achter de gevels van statige 17e-eeuwse herenhuizen, die langs de iconische grachten gedijen: de zogenaamde grachtenmusea van Amsterdam. Over Rembrandt, opgezette dieren, verborgen kerken, francofiele kunstverzamelaars en uiteraard ook over de grachten zelf: dit zijn alvast vijf opmerkelijke grachtenmusea in Amsterdam, die ook jij graag eens wil bezoeken.
Tussenstops
5x grachtenmusea bezoeken in Amsterdam
1. Grachtenmuseum
Beginnen doen we natuurlijk bij het begin, in hét Grachtenmuseum. Want hoe ontstonden de Amsterdamse grachten nu precies? En waarom zijn ze sinds 2010 geklasseerd als UNESCO-werelderfgoed? Wel, in dit boeiende museum aan de Herengracht kom je het allemaal te weten.
45 minuten lang schuim je in kleine groepjes van maximum twaalf personen de bovenverdieping van dit 17e-eeuwse grachtenhuis af. Je doorloopt in totaal vijf verschillende ruimtes, die elk wat anders te vertellen hebben. Aan de hand van stadsplannen, maquettes, lichtprojecties en een audiogids leer je zo heel wat bij over de geschiedenis van de Amsterdamse grachten en z’n monumentale panden, zonder dat het echt langdradig wordt. In één van de ruimtes gluur je zelfs binnen in een gigantisch poppenhuis, dat eigenlijk een miniatuurversie is van het pand waar je je in bevindt.
Tip: het gelijkvloers van het Grachtenmuseum is de arena voor tijdelijke tentoonstellingen. De kalender met huidige en te verwachten tentoonstellingen ontdek je via deze link: grachten.museum/tijdelijke-tentoonstellingen.
Grachtenmuseum Amsterdam
- dagelijks van 10u tot 17u (maandag vanaf 12u) *
- 18,50 euro (volw.) / 9,50 euro (kind 6-17j) / gratis (<6j) *
- Gratis toegang met de I Amsterdam City Card
- Koningsplein (tram 2, 17, 24)
- grachten.museum
2. Art Zoo Museum
Spring na je bezoek aan het Grachtenmuseum meteen binnen bij Art Zoo Museum, slechts een paar huisnummers verderop, eveneens aan de Herengracht. Dit excentrieke kunst- en rariteitenkabinet werd onlangs nog door het gevierde Time Magazine getipt als één van de World’s Greatest Places to Visit. En je kan hen geen ongelijk geven!
Art Zoo Museum opende de deuren pas in 2025. Je kan het noch als een dierentuin, noch als een natuurhistorisch museum omschrijven. Noem het eerder een wunderkammer, maar dan één met een flinke hoek af. Art Zoo Museum is namelijk de speelkamer van de Nederlandse taxidermisten Jaap Sinke en Ferry van Tongeren. Zelf omschrijven ze zich als moderne monniken, aangezien hun kunstzinnige creaties soms monnikenwerk vergen. Gelukkig krijgen ze daarbij – naar eigen zeggen – wat hulp van niemand minder dan… Charles Darwin!
Het kunstenaarsduo – of -trio, zoals je zelf wil – verheft er natuur tot moderne kunst. Hun opgezette dieren en prehistorische skeletten nemen vaak menselijke, zelfs vrouwelijke poses aan en worden in een artistieke setting geplaatst. Een luipaard zit op een antieke dressoir aan zijn poten te likken, papegaaien draaien rondjes op vogelkooien die aan kettingen bengelen en aan het plafond in de gang lijkt een angstaanjagende krokodil je ieder moment te willen oppeuzelen. De dieren komen precies opnieuw tot leven! En jij, als toeschouwer, zit deze keer zélf in een kooi. Voor alle duidelijkheid: alle tentoongestelde dieren in Art Zoo Museum stierven een natuurlijke dood.
Tip: achterin het museum vind je een leuke koffiebar: Bar Vasari. Neem binnen plaats onder het prachtige, met schelpen bezette plafond. Of ga buiten in de weelderige tuin met z’n fraaie waterpartijtjes zitten. De koffiebar bevindt zich in het museumgedeelte van het gebouw en is dus enkel toegankelijk met een geldig ticket.
Art Zoo Museum
- dagelijks van 10u tot 17u *
- 17,50 euro (volw.) / 12,50 euro (kind 6-17j) / gratis (<6j) *
- 13 euro met de I Amsterdam City Card
- Koningsplein (tram 2, 17, 24)
- artzoo.com
3. Museum Ons’ Lieve Heer Op Solder
Amsterdam is altijd al een tolerante stad geweest, ook op vlak van religie. Hoewel de stad al eeuwenlang protestants is, werd het belijden van andere godsdiensten toch gedoogd door het stadsbestuur. Zolang het maar niet teveel vanop straat opviel.
Dat zette de katholieke koopman Jan Hartman er in de 17e eeuw toe aan om op de zolder van zijn grachtenhuis langs de Oudezijds Voorburgwal de binnenmuren te slopen en er… een katholieke kerk in onder te brengen. En zo kende Amsterdam heel wat verborgen kerken. Vandaag bestaan er nog maar drie, waar Ons’ Lieve Heer Op Solder er één van is.
Museum Ons’ Lieve Heer Op Solder is al sinds 1888 een museum en is daarmee het op één na oudste museum in Amsterdam, na het Rijksmuseum. In 2014 nam men een gloednieuw onthaalgebouw in gebruik, inclusief museumshop en koffiebar. Via een tunnel onder de Heintje Hoekssteeg kom je vervolgens in het historische pand van Jan Hartman terecht.
Net zoals in vele grachtenmusea start je je bezoek beneden in de oude keuken, om dan trapsgewijs naar boven te klimmen. Dé grote schat van dit museum bevindt zich evenwel – hoe kan je het raden – op zolder. Hier kom je terecht in de verborgen katholieke kerk uit 1663. Hoewel de vloer er heerlijk onder je voeten kraakt, wist de kerk de tand des tijds goed te doorstaan. Clandestiene erediensten vinden er al even niet meer plaats, maar Ons’ Lieve Heer Op Solder is wel nog steeds een populaire plek voor huwelijksplechtigheden. Trouwen op een zolder in Amsterdam: het is eens wat anders.
Museum Ons' Lieve Heer Op Solder
- dagelijks van 10u tot 18u *
- 18 euro (volw.) / 7,50 euro (kind 5-17j) / gratis (<5j) *
- Gratis toegang met de I Amsterdam City Card
- Centraal Station
- opsolder.nl
4. Museum Rembrandthuis
Rembrandt geldt ongetwijfeld als één van de grootste Nederlandse kunstenaars uit de 17e eeuw. Zijn bekendste werk – De Nachtwacht – hangt dan wel te pronken in het Rijksmuseum, maar wist je dat je in Amsterdam ook de plek kan bezoeken waar de grootmeester 19 jaar lang woonde en werkte? En jawel, dat is in een historisch grachtenhuis, uiteraard! Je vindt het Rembrandthuis in de Jodenbreestraat, op de hoek met de Zwanenburgwal.
Met een audiogids dwaal je van onder tot boven door de woonst en het atelier van de kunstenaar. Vergis je niet: de schilderijen die er aan de muren prijken, zijn helemaal niet van Rembrandt zelf. Heel vaak gaat het om kopieën, geschilderd door leerlingen van hem. Een mooi voorbeeld hiervan is het portret van Rembrandts vrouw Saskia, gereproduceerd door Abraham van Dijck. Het originele werk bevindt zich in een museum in het Duitse Kassel. Maar echt of niet, het Rembrandthuis gunt je wel een mooie inkijk op hoe het leven er in de 17e eeuw precies uitzag in Amsterdam.
Hoewel het Rembrandthuis helemaal geen originele schilderijen van Rembrandt bezit, bewaren ze wel de grootste collectie van etsen en tekeningen van de grootmeester. Rembrandt was immers naast schilder eveneens een fervent etser en tekenaar. Van tijd tot tijd kan je trouwens ook zélf in de voetsporen van Rembrandt treden, tijdens een anderhalf uur durende workshop etsen.
Op de etszolder van het Rembrandthuis ontvang je dan als voorbeeld één van zijn creaties – een kopie natuurlijk. Vervolgens leg je er een plastic plaatje over en kerf je er met de drogenaaldtechniek krasjes in. Nadien rijkelijk met zwarte inkt besmeuren en tenslotte nog even onder de authentieke drukpers duwen, en je kan je onvervalste kopie van Rembrandt zo mee naar huis smokkelen.
De workshop ‘Etsen bij Rembrandt Thuis’ is niet doorlopend en vindt in de regel tijdens de schoolvakanties plaats. Houd goed deze webpagina in de gaten voor de volgende workshopdata.
Museum Rembrandthuis
- dagelijks van 10u tot 18u *
- vanaf 19,50 euro (25+) / vanaf 11 euro (18-25j) / 8 euro (kind 6-17j) / gratis (<6j) *
- Gratis toegang met de I Amsterdam City Card
- Waterlooplein (metro 51, 53, 54 + tram 14)
- rembrandthuis.nl
5. Huis Willet-Holthuysen
Ben je benieuwd naar hoe het leven van een welgestelde Amsterdamse familie er aan het einde van de 19e eeuw uitzag? Dan mag een bezoek aan Huis Willet-Holthuysen absoluut niet aan je lijstje van Amsterdamse grachtenmusea ontbreken. In dit grachtenhuis aan de Herengracht lijkt de tijd al sinds 1895 stil te staan. Dat is namelijk het jaar dat Louisa Holthuysen stierf, de fortuinlijke weduwe van Abraham Willet en tevens de laatste bewoner van het pand. Bij haar dood schonk ze haar hele hebben en houden aan de stad Amsterdam, die de woonst amper een jaar later al in een museum transformeerde. Het lijkt wel alsof mevrouw Holthuysen er gisteren nog maar de deur achter zich dicht trok.
Huis Willet-Holthuysen is een schoolvoorbeeld van decoratieve kunst. Abraham en Louisa waren immers verwoede kunstverzamelaars, met een grote zwak voor Frans design. Het interieur bulkt ook van het porselein en glaswerk, in die tijd erg populaire interieurobjecten. Met een audiogids kom je alle spannende verhalen achter de vele objecten in het huis te weten.
Vanuit de lichtrijke tuinkamer heb je bovendien een puik zicht op de 18e-eeuwse Franse tuin, achteraan het grachtenhuis. Het meubilair in de tuinkamer heeft de tijd duidelijk iets moeilijker weten te verteren. Het invallende daglicht zorgde er namelijk voor dat het bloemetjesmotief op de stoffen bekleding doorheen de jaren vervaagde. Gelukkig wisten de huidige conservatoren de originele producent van de stof te identificeren. En die is uiteraard in Frankrijk gevestigd. Het bedrijf bestaat nog steeds, dus wie weet zie jij binnenkort wel een nieuw stofje over de stoelen spannen, wanneer ook jij Huis Willet-Holthuysen eens met een bezoek verblijdt.
Huis Willet-Holthuysen
- dagelijks van 10u tot 17u *
- 15 euro (volw.) / gratis (<18j) *
- Gratis toegang met de I Amsterdam City Card
- Waterlooplein (metro 51, 53, 54 + tram 14) of Rembrandtplein (tram 4 en 14)
- amsterdammuseum.nl/tentoonstelling/huis-willet-holthuysen/9511
Nog meer grachtenmusea in Amsterdam
Naast bovenstaande selectie van vijf telt Amsterdam nog acht andere grachtenmusea. Dit zijn ze:
* Prijzen en openingsuren onder voorbehoud van wijzigingen. Vaak zijn er nog specifieke kortingstarieven mogelijk, die hier niet vermeld worden. Op sommige dagen gelden er ook afwijkende openingsuren. Check de website van de grachtenmusea in kwestie voor up-to-date bezoekersinformatie.
Weg zijn wij!
1. Erheen
Met Eurostar flits je in nét geen twee uur tijd van Brussel-Zuid naar Amsterdam-Centraal. In- en uitstappen kan ook in Antwerpen-Centraal. Bijna ieder uur is er wel een trein. Je zitplaats op voorhand reserveren is evenwel verplicht.
2. Overnachten
Wij verbleven voor deze reportage bij Inntel Hotels Amsterdam Landmark, een knap viersterrenhotel in de opkomende wijk Oostenburg. Vroeger lagen hier de fabrieksterreinen van Werkspoor. Dit teloorgegane bedrijf was vooral gespecialiseerd in de bouw van stoommachines, motoren en rollend materieel.
Het restaurant en de hotelbar doen de naam Werkspoor ook vandaag nog verder leven. Hetzelfde geldt voor het moderne interieur, dat met z’n ruwe, industriële uitstraling een mooie knipoog vormt naar het fabrieksverleden van de locatie. Vooral het grote, kanariegele kraanhuisje boven de receptie springt meteen in het oog.
Inntel Hotels Amsterdam Landmark opende in 2021, is 16 verdiepingen hoog en telt in totaal 306 kamers. Op de derde verdieping vind je een fitnessruimte, binnenzwembad en Spa Steam – met een Finse sauna en Turks stoombad – die je als hotelgast gratis mag gebruiken. Ideaal na een dagje grachtenmusea bezoeken!
De dichtstbijzijnde tramhalte (Eerste Leeghwaterstraat of Rietlandpark) ligt op 10 minuten wandelen van het hotel.
3. I Amsterdam City Card
De I Amsterdam City Card is een handige stadspas, waarmee je toegang krijgt tot meer dan 70 musea en attracties in Amsterdam. Bovendien mag je ook gratis gebruik maken van de metro’s, trams en bussen van de GVB, zolang de pas geldig is.
De meeste grachtenmusea zijn in de pas inbegrepen. Art Zoo Museum en het Kattenkabinet zijn dat helaas niet, maar daar geniet je op vertoon van je pas wel van 25% korting op je toegangsticket.
Tip: lees meer over de I Amsterdam City Card en wat je er zoal nóg mee kan doen in dit aritkel.
Met dank aan amsterdam&partners.
Ontdek meer van TreinTrips.be
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
