Dresden, hoofdstad van de Duitse deelstaat Saksen, wordt poëtisch ook wel eens het ‘Firenze aan de Elbe’ genoemd. Haar binnenstad bulkt dan ook van de vele kunsthallen en de barokke bouwwerken. Kleine kanttekening wel: de stad is eigenlijk totaal niet zo oud als ze eruit ziet. En wat hebben historische figuren als Wagner, Rubens en Assepoester nu precies met Dresden te maken? Wel, dat komen wij alvast te weten tijdens een driedaagse stedentrip.
Tussenstops
“Sweat dreams are made of this, who am I to disagree…” De ganse coupé zingt luidkeels mee met de alom bekende hit van Eurythmics. “1986!” gok ik in het wildeweg en schuif de speelkaart tussen ‘Billie Jean’ van Michael Jackson, uit 1982, en ‘I Wanna Dance with Somebody’ van Whitney Houston, uit 1987. Het correcte antwoord was 1983. Toch halen we het punt binnen, want de chronologie van de verzamelde rij kaartjes klopt nog steeds.
We spelen Hitster, een populair spel waarbij ieder team om beurt moet raden waar het afspelende nummer zich in de tijd situeert. Waar wij ons momenteel geografisch situeren? Geen idee, want de slaaptrein van European Sleeper dendert al een tijdje gezwind door nachtelijk Nederland. Enkel wat schamel verlichte borden op de perrons geven ons een hint van waar we telkens stoppen: Antwerpen-Centraal, Rotterdam-Centraal, Amersfoort-Centraal, Deventer… In ieder station komen er nog wel wat reizigers bij, die ons vannacht zullen vergezellen op deze ‘Good Night Train’ met eindbestemming Praag. Wij stapten reeds op in Brussel-Zuid en gaan er morgenvroeg opnieuw uit in Dresden.
Driedaagse stedentrip in Dresden
1. Eerste kennismaking met de stad: een vleugje DDR in Dresden
De ochtend nadien wordt er op de deur van de coupé gebonkt. Het is steward Bart. Hij brengt ons een ontbijtpakket en een dampende beker koffie. Ontbijt op bed, heerlijk dit! Niet veel later steekt de trein de Elbe over en doemt de skyline van Dresden doorheen het treinraam op. We zijn er! Stipt op tijd duikt de trein onder de imposante overkapping van Dresden Hauptbahnhof. Op het perron wacht Christoph Münch van Dresden Markering ons op. Hij staat alvast te popelen om ons de komende drie dagen Dresden te laten zien. En wij om het ‘Firenze aan de Elbe’ te ontdekken!
Toegegeven: de eerste kennismaking met Dresden is niet wat we in gedachten hadden. Eens het station buiten lopen we de Prager Straße in. Aan weerszijden van de verkeersvrije boulevard schurkt het ene grauwe flatgebouw tegen het andere aan. Het doet er ons aan herinneren dat Dresden tot 1990 deel uitmaakte van de DDR, het vroegere Oost-Duitsland.
Ook ons hotel – Holiday Inn Express Dresden Zentrum – huist in één van deze weinig charmant ogende woontorens. Nochtans predikt de spreuk boven de ingang “This must be the place”. En dat is nog niet eens gelogen, zo blijkt, eens we binnenkomen. Het hotelinterieur werd in 2025 nog maar vakkundig opgelapt en bezorgt ons meteen een knus huiskamergevoel. Vroeger bood het gebouw trouwens onderdak aan studenten, die voornamelijk aan de Hogeschool voor Beeldende Kunst (HfBK Dresden) studeren. Dat verklaart meteen waarom er zoveel kunstwerken in het gebouw achterbleven.
2. De charmante Altstadt: herrezen als een feniks uit zijn as
We droppen onze bagage aan de receptie van het hotel. Het is nog maar iets na negenen in de ochtend en de kamers zijn uiteraard nog niet beschikbaar. Maar we hebben wél nog de ganse dag in het verschiet! Nóg zo’n voordeel van reizen met de nachttrein. Christoph lokt ons meteen mee richting de Altstadt – de oude stad. Nu ja, ‘oud’. Op het einde van de Tweede Wereldoorlog bombardeerden de geallieerden Dresden plat met brandbommen. Het werd er zelfs zodanig heet in de stad, dat het water in de fonteinen spontaan begon te koken. Naar schatting 25.000 mensen lieten toen het leven en zo’n 90% van de historische kern werd verwoest.
Na de oorlog werd de binnenstad maar met mondjesmaat heropgebouwd. Er was dan ook niet veel animo. Het regime van de pasgeboren DDR beschikte amper over centen en had het ook meer voor nieuwbouw in brutalistische stijl. Een mooi (?) voorbeeld daarvan is het Kulturpalast, aan de Oude Markt (Altmarkt). Deze cultuurtempel uit 1969 ademt gewoonweg communisme. En al zeker wanneer je het gigantische fresco ‘De Weg van de Rode Vlag’ op de zijkant opmerkt. Je zou het niet zeggen, maar het Kulturpalast is eigenlijk één van de oudste gebouwen in de binnenstad…
Pas na de hereniging van Duitsland, in 1990, herrees de oude stad werkelijk als een feniks uit zijn as. Op basis van originele bouwplannen reconstrueerde men tal van verdwenen gebouwen uit de 17e en 18e eeuw. Het oogt al een pak charmanter dan de buurt rond ons hotel. De typerende barokstijl leverde de stad haar bijnaam op: Elbflorenz, oftewel het ‘Firenze aan de Elbe’. Voor de juiste kleur van de gevels ging men overigens te rade bij oude schilderijen, bij gebrek aan foto’s in kleur. Je ziet er enkele hangen in de Gemäldegalerie Alte Meister, waarover later meer. De Frauenkirche, de evangelisch-lutherse kerk met haar indrukwekkende koepel, was zelfs pas in 2005 voltooid. De naam van het plein voor de kerk – de Nieuwe Markt (Neumarkt) – klinkt dus zo vreemd nog niet.
3. Boottocht op de Elbe: een brug te ver?
Inmiddels is het middaguur aangebroken. Op de kades langs de Elbe gaan we aan boord van de Gräfin Cosel voor een boottocht met lunch. Rederij Sächsische Dampfschifffahrt bezit nog steeds enkele actieve stoomboten, maar wij moeten het helaas stellen met een iets moderner exemplaar. Gelukkig maakt het lekkere eten en het fraaie rivierlandschap veel goed. UNESCO bestempelde de Elbevallei zelfs ooit als waardevol landschap, maar die titel moest het in 2009 weer inleveren. De reden? De bouw van de felomstreden Waldschlösschenbrücke. Veel mensen waren van mening dat deze moderne boogbrug niet in het landschap paste en dus schrapte UNESCO de vallei dan maar van de lijst. Een primeur overigens!
Nochtans is de Elbevallei zo lelijk nog niet. We varen langs statige paleizen als Schloss Albrechtsberg en het Lingnerschloss, om dan aan de blauwe Loschwitzer Brücke rechtsomkeer te maken. In tegenstelling tot de eerder genoemde Waldschlösschenbrücke wordt deze stalen brug wél door iedereen bejubeld. In de volksmond wordt ze zelfs het ‘Blauwe Wonder’ genoemd.
4. Semperoper & Zwinger: walhalla voor kunst en cultuur
Eens terug vaste voet aan de grond trekken we naar de Semperoper, aan de Theaterplatz. Christoph blijkt niet alleen een voorbeeldige gids te zijn, maar ook een gediplomeerd musicoloog én een gevierd koorzanger op de koop toe. De geknipte man dus om ons rond te leiden in de weelderig gedecoreerde stadsopera van Dresden. Richard Wagner was er ooit Kapellmeister en boven het podium prijkt zelfs één van de eerste ‘digitale’ klokken ter wereld.
Nadien swingen we nog even binnen bij de buren. De Zwinger is een barok paleiscomplex dat oorspronkelijk uit de 18e eeuw stamt, maar de Tweede Wereldoorlog aanvankelijk ook niet overleefde. Gids Claus Kemmer loodst er ons vol enthousiasme en in haast onbevlekt Nederlands door de Gemäldegalerie Alte Meister, een kunsthal met sculpturen en schilderijen uit de periode tot 1800. Claus is een waar talent als het op storytelling aankomt. Bij ieder schilderij, dat hij telkens tot in de kleinste details fileert, hangen we werkelijk aan zijn lippen.
Ook heel wat Vlaamse en Hollandse meesters komen in het museum aan bod: Rembrandt, Vermeer, Van Eyck… Noem maar op! De Gemäldegalerie Alte Meister bezit zelfs één van de grootste collecties van Pieter Paul Rubens en werkt dan ook nauw samen met het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten (KMSKA) in Antwerpen, de heimat van de Vlaamse meester. En nu je het zegt: de zalen van beide musea trekken wel wat op elkaar.
Het jaar van Rubens: twee niet te missen tentoonstellingen in 2027 (en 2028)
In 2027 zou Rubens 450 jaar oud geworden zijn. Zowel in Antwerpen als in Dresden zitten er dan tal van events en tijdelijke tentoonstellingen aan te komen. En European Sleeper kan daarbij een mooie schakel vormen. Bezoek de ene dag de tentoonstelling in Antwerpen, hop diezelfde avond nog op de nachttrein naar Dresden, om dan ‘s anderendaags in het ‘Firenze aan de Elbe’ de volgende expositie over de Vlaamse Meester te bezichtigen.
Noteer volgende tentoonstellingen rond Rubens al maar in je agenda:
- KMSKA (Antwerpen): ‘Rubens en de Wereld’ van 9 oktober 2027 tot en met 16 januari 2028.
- Gemäldegalerie Alte Meister (Dresden): ‘Rubens. A Global Superstar in Dresden!’ van 29 juni 2027 tot en met 9 januari 2028.
5. Gratis orgelconcert in de kathedraal
De volgende dag starten we met een streepje muziek. Iedere woensdag en zaterdag, om klokslag 11u30, kan je in de katholieke kathedraal van Dresden naar ‘Orgel am Mittag’ komen luisteren, een gratis orgelconcert dat om en bij een halfuur duurt. De kathedraal is trotse bezitter van een Silbermann-orgel uit 1755. Zelfs Wolfgang Amadeus Mozart tokkelde ooit nog op het indrukwekkende instrument.
Opmerkelijk: we zitten met de rug naar het orgel. Zo kunnen we de muziek optimaal in ons opnemen. Ik sluit de ogen en laat mij op de dramatische tonen van het orgel bijna in slaap wiegen. Tot de organist plots alle registers opentrekt en mij stante pede weer wakker schudt.
6. Residenzschloss: de extravagantie van de keurvorsten tentoongesteld
Lunchen doen we net naast de kathedraal, bij Anna im Schloss. Dit restaurant bevindt zich onder de romaanse gewelven van het roemrijke Residenzschloss, het vroegere koninklijke paleis van de keurvorsten van Saksen. Nu herbergt het verschillende tentoonstellingen van de Staatliche Kunstsammlungen Dresden. De uitgelaten Claus tekent opnieuw present om ons na de lunch doorheen het paleis te gidsen.
Keurvorst August De Sterke en diens zoon, Frederik August II, behoren ongetwijfeld tot de meest opvallende bewoners die het Residenzschloss ooit kende. Beiden waren het verwoede kunstverzamelaars, met een voorliefde voor porselein en andere kostbaarheden. Een fortuin, spendeerden ze eraan. August De Sterke spiegelde zich maar al te graag aan de Franse koning Lodewijk XIV, die bekend stond om zijn dure smaak.
Veel van de kunst- en kostbare objecten van de keurvorsten werden ondergebracht in het Nieuwe Grüne Gewölbe, de schatkamer van het paleis. Pas in 2004 heropende dit deel van het paleis opnieuw, na een reconstructie die al sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog aansleepte. Grote blikvanger hier is de Groene Diamant, één van de grootste ter wereld. Frederik August II kocht het in 1768 voor maar liefst 400.000 thaler. Om je een idee te geven: dat was maar liefst een derde meer dan wat de bouw van de Frauenkirche gekost heeft.
7. Bier en musical in Kraftwerk Mitte
Voor het diner trekken we naar Kraftwerk Mitte, net buiten de binnenstad. In de 20e eeuw nog een bedrijvige elektriciteitscentrale, tegenwoordig een ijverige hub voor kunst, cultuur en creativiteit. En bier! We gaan er uit eten bij Lohrmanns Brauerei & Restaurant. En die brouwerij bezit een academisch tintje. Ze werd namelijk enkele jaren geleden opgericht door twee professoren van de Technische Universiteit Dresden. We voelen ons dan ook moreel verplicht om een bierplank te bestellen en proefondervindelijk enkele stalen van hun gerstenat te testen. Alles voor de wetenschap!
De dag afsluiten doen we zoals we die begonnen waren: met muziek, maar dan in een iets moderner jasje. Sinds 2016 is Kraftwerk Mitte eveneens de thuisbasis van de Staatsoperette Dresden. Vanavond op het programma: de musical Evita van Andrew Lloyd Webber. Onder begeleiding van een live orkest vertelt een dozijn acteurs er het levensverhaal van Eva Perón, first lady van de voormalige Argentijnse president Juan Perón. Het lied “Wein nicht um mich, Argentinien” zou nog de rest van de avond door mijn hoofd spoken.
8. Schloss Moritzburg
Op onze derde en laatste dag in Dresden trekken we de stad uit. Na een halfuurtje rijden, dropt de bus ons aan Schloss Moritzburg, het enige rococokasteel in Saksen. Z’n okergele muren en oranjerode daken weerspiegelen feeëriek in het water van de omringende vijver. Het slot lijkt wel uit een sprookje ontsnapt en dat is het eigenlijk ook wel.
Schloss Moritzburg diende in het begin van de jaren 1970 namelijk als decor voor de film ‘3 Haselnüsse für Aschenbrödel’, zeg maar de DDR-versie van Assepoester. Iedere winter opnieuw vindt er in Schloss Moritzburg een interactieve tentoonstelling plaats, met tal van decorstukken en rekwisieten uit de film. Het wekt vooral nostalgie op bij wie als kind in de DDR leefde. In de vroegere eetzaal kan je ook zelf één van de historische kostuums uit de film aanrijgen en je aan een walsje wagen. Een kans die vooral Christoph niet onbenut laat.
9. De stoomtrein van de Lößnitzgrundbahn
We verlaten Schloss Moritzburg nog voor de klok twaalf uur slaat. We hebben immers nog een trein te halen en die wekt pas écht nostalgie op. Stipt om 12 uur kachelt een puffende stoomlocomotief uit 1929 het station van Moritzburg binnen. In zijn zog een sleep donkergroene wagonnetjes uit groetmoeders tijd. Al meer dan 140 jaar lang verbindt de Lößnitzgrundbahn het stadje Radeburg met het station Radebeul Ost. Moritzburg bevindt zich ongeveer halverwege de spoorlijn. Ook nu nog pendelen er dagelijks stoomtreinen van de Sächsische Dampfeisenbahngesellschaft (SDG) heen en weer over het 16 kilometer lange smalspoor.
We stappen in en nemen plaats op de antieke houten banken. Je kan er ook nog ouderwets je hoofd door het raam naar buiten steken en je haren wild in de wind laten wapperen. In de zomer zijn er overigens ook zitplaatsen in openlucht te vinden in de trein. We doorwaden het Meer van Kipsdorf over een speciaal voor de trein aangelegde dijk en meanderen vervolgens parallel aan de Lößnitzbach het bos in. Lang duurt onze stomende rit helaas niet. Na iets meer dan twintig minuten sporen gaan we eruit in Weißes Roß en stappen er over op tram 4. Die brengt ons tot aan de poort van onze volgende stop: Schloss Wackerbarth.
10. Wijndegustatie in Schloss Wackerbarth
Veel mensen weten niet dat ook de Elbevallei in Saksen enkele voortreffelijke wijnen voortbrengt. De regio levert slechts een halve procent van de totale wijnproductie in Duitsland, maar hun wijn mag er best wel wezen. Schloss Wackerbarth is één van de grotere wijndomeinen in Saksen. De wijnranken spreiden zich uit over de steile hellingen boven het barokke kasteel dat graaf Wackerbarth hier tussen 1727 en 1730 liet bouwen.
We aperitieven in het kasteel en lunchen in het restaurant ernaast. Erna volgt dan een bezoek aan de hypermoderne kelders van Schloss Wackerbarth en een afsluitende degustatie. Vooral hun schuimwijn ‘Hommage 1836’ weet mij persoonlijk wel te bekoren. Ik smokkel dan ook enkele flessen mee naar huis. Ideaal, want op het moment van schrijven zijn de eindejaarsfeesten in zicht.
Maar vooraleer we definitief huiswaarts gaan, keren we nog even terug naar het centrum van Dresden. Voor het laatste avondmaal schuiven we aan tafel bij restaurant Platzhirsch am Schlosseck, net achter het Kulturpalast. We hebben nog een zee van tijd, want het vertrek van de European Sleeper naar Brussel is pas om 20u30 voorzien. We laten we ons nog een laatste keer vertroetelen met een rijkelijk driegangenmenu en daar hoort uiteraard ook een lekkere lokale wijn uit Saksen bij. Of twee. Rijden hoeven wij immers toch niet meer te doen. European Sleeper voert ons wel naar huis. Ik ga alleszins goed slapen vannacht, na deze drie dagen vol indrukken van Dresden. Of toch eerst nog wat Hitster spelen?
11. Dit wil je misschien ook wel doen in Dresden
Dresden kent uiteraard nog meer interessante bezienswaardigheden en activiteiten:
- Wandel over de Brühlsche Terasse langs de oevers van de Elbe, een wandelpromenade die ietwat overdreven het ‘Balkon van Europa’ wordt genoemd.
- Bezoek het Albertinum, met tal van kunstwerken van in de Romantiek tot nu.
- Kom Kerst vieren in Dresden. De Altmarkt is dan de arena voor de Dresdner Striezelmarkt, de oudste kerstmarkt van Duitsland. Ook op de Neumarkt is er een adventsmarkt en in het Stallhof bots je zelfs op een middeleeuwse kerstmarkt.
- Tijdens de wintermaanden is Schloss Wackerbarth het decor voor ‘Wein & Licht’. Kom er wandelen in de wijngaarden tussen meer dan 5500 lichtjes en met feeërieke muziek op de achtergrond. En wat wijn proeven hoort er natuurlijk ook bij.
- Maak in de Großer Garten, het uitgestrekte stadspark van Dresden, een ritje met een miniatuurtrein van de Dresdner Parkeisenbahn.
- Neem eens één van de andere stoomtreinen van de SDG: de Fichtelbergbahn of de Weißeritztalbahn.
Weg zijn wij!
1. Erheen
European Sleeper legt driemaal per week een nachttrein in tussen Brussel en Praag, via Dresden. Maandag, woensdag en vrijdag in de richting van Dresden (en Praag). Dinsdag, donderdag en zondag in de richting van Brussel. Vertrekken kan onder andere vanuit Brussel, Antwerpen, Rotterdam, Amsterdam en Amersfoort. Aan boord van de trein heb je keuze uit vier verschillende reisklassen: gewone zitplaatsen (Budget), ligplaatsen (Classic) en bedden met een matras (Comfort Standard en Comfort Plus). Bij Comfort Plus is er een welkomstdrankje en ontbijt in de prijs inbegrepen.
Toch liever overdag reizen? Dat kan met de ICE van Deutsche Bahn. Reken vanuit Brussel-Zuid op een treinreis die tussen de 8 en 10 uur duurt. Je dient minstens eenmaal over te stappen in Frankfurt en eventueel nog eens in Leipzig.
2. Vervoer ter plaatse
De binnenstad van Dresden is erg compact en bijgevolg gemakkelijk te voet te verkennen. En anders is er een uitgebreid netwerk van bussen en trams. Heel wat lijnen komen samen bij de halte Postplatz, vlakbij de oude stad. Ticketautomaten vind je aan de voornaamste haltes, alsook in de trams en bussen zelf (dvb.de).
Bus 477 brengt je in een halfuur tijd van Dresden Neustadt, het tweede belangrijkste station van de stad, naar Schloss Moritzburg. Als alternatief kan je ook de S1-trein van Dresden Hauptbahnhof richting Meißen Triebischtal nemen. In het station Radebeul Ost stap je dan over op de stoomtrein van de Lößnitzgrundbahn. Vanaf het station in Moritzburg is het dan nog een kwartiertje wandelen tot Schloss Moritzburg.
Tickets voor de stoomtrein zijn onder meer verkrijgbaar bij de toeristische dienst van Radebeul (2 minuten wandelen van station Radebeul Ost), in de stations van Weißes Roß en Moritzburg of bij de treinbegeleider.
Schloss Wackerbarth tenslotte beschikt over een eigen tramhalte. Met tram 4 spoor je er vanaf Dresden Postplatz in iets meer dan een halfuur tijd heen.
Tip: Dresden maakt deel uit van het Verkehrsverbund Oberelbe (VVO). Met één ticket mag je gebruik maken van alle bussen, trams en regionale treinen binnen het geldigheidsgebied, m.u.v. de stoomtreinen van de SDG. Er bestaan ook voordelige dagpassen.
3. Overnachten
Wij verbleven bij Holiday Inn Express Dresden Zentrum. Dit knusse driesterrenhotel ontvangt nog maar sinds 2025 gasten, nadat het eerder een grondige renovatie onderging. Het hotel is erg strategisch gelegen tussen het station Dresden Hauptbahnhof en de oude stad. Het kost je maar enkele minuten om beide plekken te voet te bereiken.
Wij maakten deze reis op uitnodiging van NMBS Internationaal en European Sleeper.
Ontdek meer van TreinTrips.be
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.























































1 gedachte over “Dresden in drie dagen: stedentrip naar het Firenze aan de Elbe”
Weer knap werk, Xavier!