Aankomen in Praag is als in een sprookje belanden. De Tsjechische hoofdstad ligt dan ook idyllisch genesteld aan de oevers van de meanderende Moldau en in de historische binnenstad lijkt de tijd wel al eeuwen stil te staan. En wat nog leuker is: je kan er vanuit België en Nederland rechtstreeks heen met de nachttrein van European Sleeper! Wij spoorden zo voor een lang paasweekend naar Praag, en die stedentrip leverde ons beslist geen vijgen na Pasen op. Wél dit inspirerende artikel met 12 niet te missen hoogtepunten in wat men ook wel de ‘gouden stad’ noemt. Het is lente in Praag en die oogt rooskleuriger dan ooit tevoren.
Tussenstops
De klok tikt 6u27 in de morgen aan. Net wanneer ik van tussen de okergele gordijntjes naar buiten spiek, rolt de zilvergrijze bol van de Berlijnse Fernsehturm aan m’n treinraampje voorbij, schitterend in de zachte ochtendstralen van de wassende lentezon. Brussel hadden we de avond voordien al verlaten, aan boord van de ‘Good Night Train’ van European Sleeper. Echt nieuw kan je de nachttrein wel niet noemen, want de antieke slaaprijtuigen dateren nog uit grootmoeders tijd. Maar ah, wat maakt het uit, een vleugje nostalgie kan nooit kwaad. European Sleeper houdt de kranige couchettes zo goed als mogelijk in topconditie. Sommige rijtuigen kregen onlangs zelfs nog een vers likje verf.
Terwijl ik met gebalde vuisten nog naarstig de slapers uit m’n ogen boor en mij uit de geïmproviseerde slaapzak van bedlinnen bevrijd, slingert de trein intussen aan een gezapig tempo doorheen de feeërieke vallei van de Elbe. Voorbij Berlijn stopt de trein nog in schilderachtige steden als Dresden, Bad Schandau en Děčín. Iets voor 11 in de voormiddag tuft de ‘Good Night Train’ dan z’n eindstation in hartje Praag binnen, met amper een kwartiertje vertraging. Eind goed, al goed!
Praag in 12 hoogtepunten
Snel even de koffers droppen in het hotel en voor we het goed en wel beseffen, slenteren we niet veel later al doorheen de Staré Město, de oude stad van Praag. We hossen er achter stadsgids Anthony aan – Tony voor de vrienden. Aan z’n onberispelijk Brits accent te horen – en aan z’n vriendelijke glimlach te zien – is onze gids niet echt een schoolvoorbeeld van een doorsnee Tsjech. Tony biecht meteen op. Hij is inderdaad niet afkomstig van Praag – hij komt niet eens uit Tsjechië – maar is geboren en getogen in het Engelse Bath. Tien jaar geleden verhuisde hij naar Praag om er hooguit enkele maanden Engels te doceren, maar ging er uiteindelijk nooit meer weg. Intussen schoolde hij zich om tot stadsgids, wat alleen maar zijn liefde voor Praag benadrukt.
1. Staré Město: op verkenning in de oude stad van Praag
We zijn kennelijk niet alleen dit paasweekend. De kronkelende straten van Staré Město worden overspoeld door hordes toeristen. Van heinde en verre komen ze Praag bezoeken. Je kan ze ook geen ongelijk geven. Praag is werkelijk één van de mooiste en best bewaarde steden van Europa. Tijdens de Tweede Wereldoorlog bleef de stad dan ook gespaard van hevige bombardementen. Gelukkig maar. Hooguit de achterkant van het oude stadhuis moest het toen ontgelden, tijdens de allerlaatste stuiptrekkingen van de oorlog dan nog wel.
Dat brengt ons meteen ook bij één van de grootste publiekstrekkers – en tevens grootste teleurstellingen – van Praag: De astronomische klok (Pražský Orloj). Al meer dan 600 jaar tikt deze bejaarde klok aan de voorgevel van het oude stadhuis. Telkens op het uur stroomt er een massa volk toe om er de houterige dans van antieke poppetjes gade te slaan. Amper 20 seconden, duurt het hele tafereel. Aan jezelf dus om uit te maken wat jij ervan vindt.
2. Josefov: de Joodse wijk
Tijdens de gegidste stadstour ontvoert Tony ons ook even naar Josefov, de vroegere Joodse wijk van Praag. Anno 2024 is de Joodse gemeenschap er nog maar een schim van wat ze ooit geweest is. Daar zit uiteraard de Holocaust voor een groot stuk tussen. Maar ook na de Tweede Wereldoorlog waren de Joden geen mooi leven beschoren. De communisten hadden immers net de macht gegrepen en riepen in 1948 de Tsjechoslowaakse Socialistische Republiek uit. Alles wat met religie te maken had, werd toen aan banden gelegd. Veel Tsjechische Joden verlieten na de oorlog dan ook het communistische land en gingen zich vestigen in het pas opgerichte Israël.
Een handvol synagogen en de oude Joodse begraafplaats (Starý Židovský Hřbitov) zijn nog stille getuigen van het Joodse verleden in Josefov. Tegenwoordig is de wijk eerder de place to be voor de jetset van Tsjechië. Ze komen er met hun peperdure SUV’s shoppen in de Pařížská – de ‘Parijse’ straat – waar luxemerken als Prada, Valentino en Chanel elkaar verdringen in de chique panden die de straat flankeren.
Tip!
Wij ontdekten de oude stad van Praag en Josefov tijdens de ‘gratis’ stadstour van Free Walking Tour Prague. Op het einde van de tour geef je de gids een fooi naar wens. Een aanvaardbaar bedrag is 10 euro per persoon. Je kan zowel cash als met de kaart betalen. Reserveren kan eenvoudigweg in enkele klikken via hun website: freewalkingtourprague.eu.
3. Het Dansende Huis
Overdag is het op de 14e-eeuwse Karelsbrug (Karlův most) meestal over de koppen lopen. We beslissen dus om via de iets zuidelijker gelegen Jirásekbrug (Jiráskův Most) de Moldau over te steken. Op de hoek van het kruispunt aan de brug – nog steeds op de rechteroever van de rivier – pronkt een wel heel opmerkelijk gebouw. Het ‘Dansende Huis’ (Tančící dům) is gemaakt van gebogen glas en beton, een gewaagd ontwerp van de Tsjechische architect Vlado Milunić. Vanwaar precies die naam? Wel, mits wat fantasie zie je hier twee gebouwen met elkaar walsen. Ze hebben zelfs elk een naam: Ginger en Fred!
Het ‘Dansende Huis’ biedt onderdak aan een hotel, een restaurant en aan een panoramische bar op de bovenste verdieping. Al oogt het futuristische gebouw ongetwijfeld indrukwekkender langs buiten dan langs binnen, als je het ons vraagt.
Tip!
Net onder het Dansende Huis, op de kades langsheen de Moldau, kan je (A)void Café haast niet ontwijken. Dit bijzondere café ligt ietwat verstopt in een spelonk ín de kaaimuren, onder straatniveau. Opvallend is het grote cirkelvormige raam annex toegangsdeur dat wel een vergrootglas lijkt.
Zin in een kwalitatief wijntje? Antwoord dan gewoon met “WINE NOT?”. Dit is tevens de naam van de gezellige wijnbar in deze buurt, op straatniveau deze keer. Hun witte huiswijn – een frisse Ryzlink Vlašský uit de Tsjechische regio Zuid-Moravië – smaakt alleszins voortreffelijk. Je kan er ook tapas eten.
4. De Moldau over naar Malá Strana
Malá Strana, op de linkeroever van de Moldau, geldt als één van de oudste wijken in Praag en is minstens even charmant als Staré Město. Al is het hier wel dat tikkeltje rustiger. De barokke Sint-Nicolaaskerk (Malostranský chrám sv. Mikuláše) domineert er trots het stadsbeeld, maar wordt tegelijkertijd ook overschaduwd door de imposante Praagse Burcht (Pražský hrad), bovenop de heuvel in de achtergrond. Daar komen we later nog langs.
Naar het smalste straatje van Praag (Nejužší pražská ulička) is het iets meer zoeken. De trapvormige steeg is zodanig smal, dat zelfs voetgangers er elkaar nauwelijks kunnen kruisen. Een verkeerslicht regelt daarom wie eerst door mag. Toegegeven: het straatje is wat kafkaiaans, want behalve naar het terras van een restaurant, loop je eigenlijk nergens echt heen. Desondanks blijft het wel cool om er gewoon eens door te struinen. Over Kafka gesproken: in deze bevallige buurt vind je eveneens het Kafka Museum.
Tickets, activiteiten & excursies
5. Brick’s Restaurant: stijlvol dineren met zicht op de Karelsbrug
Ga ’s avonds zeker eens dineren bij Brick’s Restaurant, een Italiaans restaurant met ongetwijfeld het mooiste terras van gans Praag. Terwijl je aan de boorden van de Moldau heerlijke Italiaanse gerechten degusteert, smul je van een exclusief uitzicht op de middeleeuwse Karelsbrug en de oude stad, aan de overzijde van de rivier. Het eten is verfijnd, de bediening is top en ook de prijzen vallen reuzegoed mee. Toch zeker voor zo’n adembenemende locatie. Geen addertjes onder het gras bij de eindafrekening. Je betaalt gewoon wat er op de kaart staat, plus een eventuele fooi. Ik was er al voor de derde maal en telkens was Brick’s een voltreffer. Op voorhand reserveren is wel aangeraden, wil je kans maken op een mooi plekje op het terras.
6. Petřín: één van de letterlijke hoogtepunten van Praag
We ontsnappen even aan de stadse drukte en klauteren vanuit Malá Strana de stadsheuvel Petřín op. Met z’n hoogte van 327 meter is dit letterlijk één van de hoogtepunten in Praag. De bedoeling was om met het kabeltreintje naar omhoog te liften, maar de ellenlange rij wachtenden aan het dalstation doet ons meteen van gedacht veranderen. Te voet naar boven dan maar! Op zich geen straf, want we worden op deze paaszondag zomaar even op een zonnig lenteweertje getrakteerd. De bomen staan volop in bloei en bezorgen de weelderig groene flanken van de heuvel een schilderachtige toets van maagdelijk wit en romantisch roze. Een idyllischer decor om de Petřín te bedwingen, hadden we niet durven dromen.
Tip!
Iets over de helft van de klim kan je even uitblazen op het panoramische terras van restaurant Nebozízek. Geniet er van een frisse pilsner, terwijl Praag er aan je voeten ligt.
7. Strahovklooster: het op één na oudste klooster van Praag
Eens boven op de top van de Petřín ontdekken we onder meer een sterrenwacht (Štefánikova hvězdárna), de kleurrijke Sint-Laurentiuskerk en de Petřín-uitkijktoren uit 1891 (Petřínská rozhledna), die wel heel fel op de top van de Eiffeltoren trekt. Eén feit hebben ze wel met elkaar gemeen: de top van beide torens steekt ongeveer even hoog boven de stad uit. De Petřín-uitkijktoren speelt wel wat ‘vals’, aangezien z’n voetstuk zich op een heuveltop bevindt.
Wat verderop botsen we ook nog op het prachtige barokke Strahovklooster (Strahovský klášter). Dit is het op één na oudste klooster van Praag. Naar verluidt schuilt er binnen een verbazingwekkende bibliotheek uit de 17e eeuw. Alleen is die vandaag – omwille van Pasen – jammer genoeg gesloten. Gelukkig is de basiliek wél toegankelijk. Of op z’n minst tot aan het hek binnenin. Doorheen het traliewerk kunnen we zo toch een glimp opvangen van het frivole interieur van de kerk, dat onder andere een waanzinnig mooi beschilderd plafond bezit.
8. Hradčany & de Praagse Burcht: het politieke hart van de Tsjechische Republiek
We flaneren de wijk Hradčany binnen, waar de Praagse Burcht (Pražský hrad) het grootste deel van inpalmt. Dit is overigens de plek waar de president van de Tsjechische republiek woont en werkt. Het complex omvat maar liefst 70.000 m² aan binnenpleinen, paleizen en kerken in diverse stijlen, wat het tot het grootste kasteeldomein ter wereld kroont. Het lijkt wel een stad in de stad. De oudste gebouwen dateren uit de 9e eeuw. Voor toegang tot de historische gebouwen, de tentoonstellingen en de sporadische concerten dien je te betalen. De rest van de burcht daarentegen kan je kriskras doorkruisen zonder ticket. Laat je dus zeker niet afschrikken door de stokstijve kasteelwachters, die er in hun paasbeste uniform de ingang tot de burcht bewaken.
De Praagse Burcht is ongetwijfeld één van de populairste attracties van de stad. Druk is het er altijd, tenzij je vroeg in de ochtend of ’s avonds komt. Een pak rustiger gaat het er aan toe in de Hertengracht (Jelení příkop). Deze groene strook aan de noordkant van het kasteel was vroeger onderdeel van de kasteelverdediging en vormde later het privé-jachtgebied van de keizer. Nu fungeert deze ietwat verdoken vallei als een langgerekt park waarin het heerlijk kuieren is. Veel toeristen komen er alleszins niet. Ook erg leuk is de merkwaardige voetgangerstunnel, die onder de Kruitbrug (Prašný Most) doorloopt en een wel heel hoog instagramable-gehalte heeft. Er stroomt eveneens een klein beekje doorheen, maar natte voeten hoef je heus niet te vrezen.
Tickets, activiteiten & excursies
9. Letná: de plek waar Stalin ooit over de stad uitkeek
Ten noorden van het historisch centrum van Praag (Staré Město), aan de overzijde van de Moldau, torent een grote rode naald hoog boven de stad uit. Het gaat om de Metronoom van Praag, een fikse uitvergroting van het instrument dat men in de muzikale wereld wel eens gebruikt om het ritme aan te geven. We zijn aanbeland in het Letnápark, in de volksmond ook wel ‘Stalin’ genaamd. In 1955 verrees hier namelijk een gigantisch standbeeld van de toen pas overleden Sovjet-leider. Van hier wierp hij jarenlang zijn strenge blik over de stad.
Lang heeft Stalin er niet op de uitkijk gestaan. De Tsjechoslowaakse overheid vond het extravagante monument van massief graniet uiteindelijk maar niets en blies het in 1962 zonder pardon op, amper 7 jaar na de plechtige inhuldiging. Volgens de legende belandde het hoofd van Stalin bij de explosie zelfs op de Grote Markt van Praag.
Sinds 1991 neemt de Metronoom het marmeren voetstuk van Stalin in. De heen en weer pendelende naald staat symbool voor de tijd die – net als muziek – niet stilstaat, maar constant in beweging is. Niets duurt voor eeuwig, ook het communisme niet. Alleen staat de naald van de Metronoom nu wel al even stil, wegens instabiliteit… Een teken aan de wand?
Vanaf de Tsjechische Brug (Čechův most) leidt een stel trappen naar omhoog. Eens aan de Metronoom geniet je van een fenomenaal uitzicht over de stad. Erachter vind je ook het ietwat verloederde Letnápark, waar vooral locals graag komen ontspannen. Ga er bij mooi weer iets drinken in de volkse biergarten Na Baště. Voorzie wel wat cash voor de waarborg voor de herbruikbare bekers! Het eten en de drank zelf kan je er gewoon met de kaart betalen.
10. Museum van het Communisme: neem een duik in het duistere verleden van Tsjechië
Nu we toch over Stalin bezig zijn: wens je wat meer duiding over het communistische verleden van Tsjechië? Dan is een bezoek aan het Museum van het Communisme (Muzeum Komunismu) een absolute must.
Het museum vertelt je uitgebreid over de tijd van het communisme in Tsjechië, dat een lange periode van onderdrukking en economische utopie voortbracht. Er is ook aandacht voor de verschillende mijlpalen: de coup van de communisten in 1948, de Praags Lente in 1968, de Fluwelen Revolutie in 1989… Maar je krijgt er evenzeer een inkijk in hoe het dagelijkse leven in Tsjechoslowakije er in die periode uitzag. Hoe woonden en werkten de mensen? Waar gingen ze heen op vakantie? En wat voor producten konden ze in de winkel kopen? In dit merkwaardige museum kom je het allemaal te weten.
Het museum bestaat uit best wel veel tekst en uitleg, maar daarnaast vind je er ook een ruime collectie van oude foto’s, Sovjet-memorabilia en enkele nagebouwde ruimtes uit het alledaagse leven van toen. Wij vonden het alleszins interessant en huiveringwekkend tegelijkertijd. Reken op een tweetal uur om het museum uitgebreid te bezoeken. Er zijn helaas geen audioguides voor handen.
Tickets, activiteiten & excursies
11. Výtopna Railway Restaurant: bier en burgers op rails
We sluiten onze korte stedentrip in Praag enigszins af in hetzelfde thema zoals we begonnen zijn: met treinen. In het Výtopna Railway Restaurant loopt de bediening helemaal op wieltjes. Letterlijk, want hier wordt je bestelling niet aan tafel geserveerd door kelners, maar… door miniatuurtreinen! Het restaurant telt bijna een kilometer aan rails. Locomotiefjes sleuren er onophoudelijk wagonnetjes vol bier en burgers af en aan. Misschien niet meteen de goedkoopste plek om in Praag iets te eten of te drinken, maar een leuke belevenis is het alleszins wel. Reserveren is aangeraden.
12. Mosaic House: knap designhotel in hartje Praag
In Praag verbleven wij in Mosaic House, een knap designhotel in de wijk Nové Město, de ‘Nieuwe Stad’. Niet zomaar een plek om te blijven slapen, maar met recht en rede één van onze persoonlijke hoogtepunten in Praag. Het hotel nam in 2010 z’n intrek in een afgedankt vakbondsgebouw uit 1934. Ze claimen intussen het allereerste klimaatneutrale hotel in Tsjechië te zijn. Het hotel draait namelijk voor de volle 100% op hernieuwbare energie en biogas, en bezit daarnaast ook ’s lands eerste waterrecyclagesysteem met warmterecuperatie.
Het is alleszins niet lang gissen naar waar Mosaic House de mosterd vandaan haalde voor z’n naam. De vloer in de lobby ligt immers bezaaid met prachtige mozaïek. Je herkent er meteen een tekening van maskers en muziekinstrumenten in, een mooie verwijzing naar het theaterzaaltje dat hier vroeger het gelijkvloers betrok. In dat voormalige theaterzaaltje huist nu het knusse Café Mosaic en een grote bibliotheek. Overal waar je komt, tref je er boeken aan. Of speel een spelletje schaak. Ook kunstliefhebbers komen rijkelijk aan hun trekken in Mosaic House, dankzij de riante collectie van moderne kunst overal in het gebouw. Ook buiten boven de straat bengelen enkele werken.
De kamers van het hotel zijn ruim en modern ingericht met hoogwaardig designmeubilair. Een leuk detail is de pluche mol op de schrijftafel. Het gaat om Krtek – Het Molletje – een bekende cartoonfiguur in Tsjechië en ver daarbuiten. Voor de geïnteresseerden: de knuffel is te koop aan de receptie. Verder vertelt iedere kamer het unieke verhaal van één of andere verdienstelijke persoonlijkheid. In onze kamer bijvoorbeeld was dat Emil Zatopek. Deze Tsjechische langeafstandsloper rijfde in de tweede helft van de 20e eeuw meerdere gouden medailles binnen en wist maar liefst 18 wereldrecords op z’n naam te zetten. Ze noemen hem niet voor niets… ‘de Tsjechische locomotief’! Nu is de cirkel pas helemaal rond.
Instappen en wegwezen
1. Erheen
De ‘Good Night Train’ van European Sleeper rijdt drie keer per week rechtstreeks tussen Brussel-Zuid en Praag, via Amsterdam en Berlijn. In België kan je ook opstappen in Antwerpen-Centraal. In Nederland stopt de trein onder andere nog in Roosendaal, Rotterdam-Centraal en Amsterdam-Centraal. Soms rijdt er een restaurantijrijtuig mee in de trein. En anders kan je gewoon drankjes en snacks bestellen bij de steward.
Qua comfortniveau kan je kiezen uit de volgende vier categorieën:
- Comfort Plus: bed in een slaapcompartiment met eigen wasgelegenheid, inclusief welkomstdrankje en ontbijt (max. 3 personen)
- Comfort Standard: ligplaats op een comfortabele matras (topping) in een couchette (max. 3 personen)
- Classic: ligplaats in een couchette voor 5 personen
- Budget: gewone zitplaats in een coupé (max. 6 personen).
Prijzen starten aan 39,99 euro per persoon per traject. Soms heeft European Sleeper ook interessante promoties. Reis je in Comfort Standard, Classic of Budget? Dan kan je eventueel ontbijt bijboeken.
2. Vervoer ter plaatse
De nachttrein van European Sleeper heeft als eindbestemming het centraal station van Praag (Praha Hlavní Nádraží), dat vlakbij het centrum ligt. Naar het Wenceslasplein is het amper 5 minuten stappen. Ook de rest van de Praagse binnenstad valt eenvoudigweg te voet te verkennen.
Daarnaast kent Praag ook een efficiënt en tevens goedkoop metro- en tramnet. Kaartjes kan je verkrijgen aan de automaten of de loketten in de metro- en treinstations. Je kan je rit ook simpelweg betalen door contactloos je bankkaart te scannen aan de ingang van het metrostation of bij het opstappen in de tram.
Ook leuk zijn de twee toeristische tramlijnen. Gepensioneerde trammetjes van het Museum of Public Transport verzekeren de dienst en doorkruisen de binnenstad in twee lussen. Er gelden wel aparte tarieven en tickets voor deze lijnen. Tram 42 rijdt het hele jaar rond op dagelijkse basis, tram 41 enkel in de lente, de zomer en de herfst en alleen maar in het weekend en op feestdagen (in de zomermaanden ook op woensdag).
