In het spoor van de Rhône: stroomopwaarts van Genève naar de Aletschgletsjer

De Rhône is een klinkende naam in Frankrijk, maar wist je dat een derde van deze roemrijke rivier door Zwitserland stroomt? En daar ontspringt ze ook, met de Rhônegletsjer als haar barmoeder. Wij volgen per trein het Zwitserse deel van De Rhône: van Genève en het gelijknamige meer, langs steden als Lausanne en Brig, helemaal tot aan de grootste gletsjer van de Alpen: de Aletschgletsjer. En dat steevast met de Rhône als rode draad.

Tussenstops

“Wie heeft er cholera?” De vier vegetariërs aan tafel steken enthousiast hun arm in de lucht, waarna de ober de koortshete borden voor hen op tafel deponeert. Voor alle duidelijkheid: we hebben het hier niet over die vreselijke infectieziekte, maar wél over een lokale delicatesse uit de streek. Al hebben beide zaken wel wat gemeen met elkaar.

Omstreeks 1836 woedde in het Zwitserse Wallis een ware cholera-epidemie. De bewoners mochten of durfden hun huis niet uit en moesten zich voor hun maaltijden behelpen met wat er thuis te sprokkelen viel. Resultaat: een heerlijk bladerdeeggebakje, gevuld met aardappel, ajuin, prei, look, appel en raclettekaas. Veel inspiratie om het gerecht een naam te geven hadden ze blijkbaar niet, dus doopten ze het maar… naar de ziekte die hen al weken teisterde: cholera!

Met de trein van Genève naar de Aletschgletsjer

1. Tuktuk tour in Genève

Laten we eerst even terugspoelen naar het prille begin van onze trip. Die begonnen we zo’n 200 kilometer stroomafwaarts van de Rhône, in Genève. Op een brug aan de westrand van de stad staren we naar La Jonction, tientallen meters onder ons. Dit is de plek waar de rivieren Rhône en Arve samenvloeien. Merkwaardig: het water van beide rivieren lijkt wel yin en yang. De Rhône – links – heeft een diepblauwe kleur, terwijl de Arve – rechts – eerder grijsblauw getint is. Die melkachtige kleur heeft de Arve te danken aan het vele sediment dat de rivier vanuit het Mont Blancmassief meevoert. Hier, aan La Jonction, vermengt het water van beide rivieren zich als melk bij de koffie.

Na dit korte intermezzo kruipen we opnieuw aan boord van de elektrische tuktuk van Welo, voor het verdere verloop van de gegidste rondrit door Genève. Die brengt ons langs enkele van de voornaamste bezienswaardigheden van Genève: de straatkunst beneden bij La Jonction, de Europese hoofdzetel van de Verenigde Naties, het bloemenuurwerk aan de Jardin Anglais, de Vieille-Ville, de Promenade de la Treille – met de langste historische houten zitbank ter wereld – het Parc des Bastions met de Mur des Réformateurs, enz. Maar overal waar we langsrijden, hebben ook wij in de tuktuk veel bekijks.

Niet alleen omwille van ons exotische vervoermiddel, maar ook omdat we tijdens de rondrit nog eens lunchen ook. Jawel, al rijdend! De tafel op de driewieler is rijkelijk gevuld met streetfood van Nala & Yvonne en huisgemaakte limonade ter verfrissing. Echt zorgeloos verloopt de lunch evenwel niet. Telkens onze chauffeur Ricardo een bocht neemt, gaat er wel iets aan het schuiven, met de nodige tuktukkreten tot gevolg. Gelukkig beschikken we over goede reflexen en valt er niets of niemand overboord. Welo biedt in Genève trouwens ook tuktuk tours met kaasfondue aan! Benieuwd hoe het er dan aan toegaat…

2. Kajakken op het Meer van Genève

De tuktuk dropt ons tenslotte op de Quai Gustave-Ador, in de wijk Eaux-Vives. Hier, aan de oevers van het Meer van Genève, staan de mannen van Rafting Loisirs ons al op te wachten. Hoewel ze voornamelijk avontuurlijke raftingtochten op de onstuimige Arve organiseren, net buiten Genève, doen ze het vandaag met ons iets rustiger aan. Wij gaan immers kajakken op het Meer van Genève. Lekker vlak, amper stroming en met een aangename lentezon op onze snoet. Heerlijk dit!

Al is nat worden niet helemaal uitgesloten, zeker wanneer je iets te dicht bij de Jet d’Eau peddelt. Al sinds 1891 spuit deze ‘fontein op steroïden’ 500 liter water per seconde zo’n 140 meter hoog de lucht in. Het is daarmee één van de bekendste landmarks van Genève.

We roeien een flink stuk het Meer van Genève op, tot aan het Plage des Eaux-Vives. De stad Genève bevindt zich aan het westelijke uiteinde van het gelijknamige meer, in het Franstalige deel van Zwitserland. Men spreekt hier dan ook over het Lac Léman, de Franse benaming voor het meer. Het is ongeveer 100 kilometer lang, een tiental kilometer breed en maximaal 310 meter diep. De Rhône stroomt in het oosten het meer in en vloeit er in het westen weer uit, in Genève. Al duurt het voor een druppel water gemiddeld 11 jaar om het ganse meer te doorzwemmen. Wij hielden het dan toch op hooguit een uurtje kajakken.

3. Wijndegustatie bij Domaine des Pendus

’s Avonds verlaten we de stad en trekken we naar Peney, op een halfuurtje met de taxi vanuit Genève. Dit charmante wijndorpje ligt op de rechteroever van de Rhône, een paar kilometer vooraleer de rivier Zwitserland verlaat en Frankrijk instroomt. We gaan er wijn degusteren bij Domaine des Pendus, wat letterlijk het ‘Domein der Gehangenen’ betekent. Klinkt wat macaber allemaal. En de ietwat schrikwekkende installatie met bengelende kunstbenen in de tuin helpt nu ook niet echt.

Z’n naam ontleent het wijndomein aan een gruwelijke gebeurtenis in 1534. Tijdens de reformatie vluchtten de katholieken weg uit Genève en verschansten ze zich in het nabijgelegen Château de Peney. Niet veel later vielen de protestanten het kasteel aan en knoopten de overlevenden aan de galg, ergo de naam van het wijndomein. Ook het kasteel zelf moest het trouwens bekopen en werd twee jaar na de feiten met de grond gelijk gemaakt.

Gelukkig is het hedendaagse verhaal van Domaine des Pendus iets vredelievender. We worden er met open armen ontvangen door David Sossauer, een energieke dertiger die het wijndomein samen met zijn vader Christian runt. Hun druiven verbouwen ze op de heuvels rond Peney en sinds 2019 ook op die van het naburige Vernier. De gemeente Satigny, waar Peney tot behoort, vormt met 22 producenten zelfs de grootste wijngaard van Zwitserland.

Maar genoeg gepalaverd nu, tijd om iets te proeven! David schenkt ons in totaal acht wijnen in: een sprankelende rosé, vier witte en drie rode. Eén voor één zijn het topwijnen! Iedere slok voelt aan alsof een engel op mijn tong plast. Domaine des Pendus viel in het verleden dan ook al vaak in de prijzen met hun wijnen. En toch heb ik één persoonlijke favoriet: hun chardonnay. Ik koop mij bij David meteen een fles voor thuis, want bij ons ga je Zwitserse wijnen niet zo gauw vinden, laat staan die van Domaine des Pendus. De Zwitsers drinken namelijk 98% van hun eigen wijnproductie zelf op…

4. Lausanne en de Olympische Spelen

Daags nadien laten we Genève achter ons en nemen we de trein naar Lausanne, een bruisende universiteitsstad aan het Meer van Genève. Vanaf het station van Lausanne dalen we met de automatische metro af naar de Port d’Ouchy, de haven van Lausanne. Het is er heerlijk kuieren over de Quai de Belgique, terwijl we aan de overkant van het meer uitkijken over de grillige pieken van de Franse Alpen. Ergens daarachter schuilt overigens de machtige Mont Blanc.

Wist je dat Lausanne ook als internationale sporthoofdstad gezien wordt? Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) heeft er z’n hoofdzetel en in het Musée Olympique kom je op een boeiende manier meer te weten over de geschiedenis van de Olympische Spelen. Het museumrestaurant dan serveert niet alleen heerlijke gerechten, maar trakteert je eveneens op een fenomenaal uitzicht over het meer.

Vanuit Lausanne gaat het vervolgens verder richting Brig, de volgende stop op onze treintrip. De trein kronkelt rakelings langs de boorden van het Meer van Genève, met links van ons de glooiende wijngaarden van Lavaux – UNESCO-werelderfgoed – en rechts het diepblauwe water van het meer. In Montreux kan je desgewenst overstappen op de Golden Pass Express, een panoramische trein van de Montreux Berner Oberland Bahn (MOB), maar wij blijven luilekker zitten en volgen de Rhône verder stroomopwaarts, dwars doorheen een weids dal dat ons steeds dieper de Alpen in leidt.

5. Korte break in Brig

Brig, eindstation. We zijn we aanbeland in het kanton Wallis, in het Duitstalige deel van Zwitserland. Net buiten het station ontmoeten we David Kestens, een uitgeweken Vlaming uit Dendermonde. Meer dan 25 jaar geleden kwam hij op vakantie naar Wallis en ging er nooit meer weg. En je kan hem geen ongelijk geven, wanneer je hier om je heen kijkt. Brig ligt immers genesteld in het diepe Rhônedal, ingeklemd tussen de Berner Alpen in het noorden en de Walliser Alpen in het zuiden. De stad is tevens het startpunt van de Simplonpas en de gelijknamige spoorwegtunnel naar Italie.

Onze volgende trein vertrekt pas binnen een klein uur, dus ontvoert David ons gauw nog even het historische centrum van Brig in. Vanaf het station is het slechts enkele minuten wandelen tot ginder. De Stadtplatz straalt met z’n terrasjes één en al gezelligheid uit, maar dé grote blikvanger van Brig is toch wel het barokke Stockalperschloss, met z’n drie sprookjesachtige torentjes. Er gaan regelmatig concerten door. De Schlossgarten, het weelderig groene park achter het Stockalperschloss, is dan weer een geliefde plek voor de inwoners van Brig. Zij komen er maar al te graag op een bankje een boek lezen of luilekker wat in het gras liggen.

Mooi op tijd halen we in het station van Brig de rood-witte smalspoortrein van de Matterhorn Gotthard Bahn. Volgende halte: Mörel. Hoewel de rit amper acht minuten duurt, dient de trein toch een flink stuk te klimmen. Om de soms erg steile hellingen in het Rhônedal te overbruggen, is het spoor hier en daar uitgerust met een tandstaaf in het midden. Een tandwiel onderaan de trein haakt dan op die tandstaaf in, waardoor de trein veel meer grip heeft en zo beter kan klimmen en dalen. Ook de legendarische Glacier Express komt overigens langs hier.

6. Cholera en cordon blue in Riederalp

In Mörel liften we dan de Aletsch Arena in, één van de grootste toeristische gebieden in Wallis. In de winter kan je er over meer dan 100 kilometer aan skipistes komen skiën, terwijl je er in de zomer dan weer geweldige bergtochten kan maken. Enkele minuten na vertrek uit het dalstation deponeert de gondelbaan ons in het autovrije bergdorpje Riederalp, op 1925 meter hoogte.

In Riederalp gaan we lunchen bij zRiederhoru. Het is in dit bergrestaurant dat we kennismaken met cholera, het streekgerecht waarover we het in het begin van dit artikel hadden, weet je nog? Hoewel ik stiekem wat jaloers ben op de vegetariërs in onze groep, heb ik eigenlijk geen reden tot klagen. Ik krijg namelijk een lekker stuk cordon blue voorgeschoteld, nóg zo’n typisch gerecht uit streek, uitgevonden in Brig. Ik snijd het stuk gepaneerd kalfsvlees nog maar in tweeën, of de raclettekaas stroomt er al meteen uit als een smeltende gletsjer. Heerlijk gewoonweg!

Ook om van te smullen is het fenomenale bergpanorama om ons heen. We vertoeven namelijk op het zonovergoten terras van het restaurant. Het is volop lente in Zwitserland. Op de verlaten skipistes liggen de laatste hoopjes sneeuw hopeloos weg te kwijnen, terwijl een meute bouwvakkers het dorp naarstig klaarstoomt voor het nakende zomerseizoen. “Een week geleden zag alles hier nog helemaal wit”, merkt David Kestens op. In de bergen kan het klimaat dan ook alle kanten opgaan.

7. Aletschgletsjer: hoogtepunt van de reis

Na de lunch zoeken we het met de stoeltjeslift nog wat hogerop, naar Hohfluh. Hier, op 2227 meter hoogte, wacht ons de apotheose van onze rondreis: de Aletschgletsjer. Hoewel het nog steeds de titel van grootste gletsjer in de Alpen draagt, trok de ijsmassa zich intussen toch al een flink stuk terug. Ieder jaar slinkt de gletsjer met maar liefst 50 meter! Klimaatopwarming, weet je wel…

Desondanks blijft het uitzicht over de Aletschgletsjer en de omringende vierduizenders fenomenaal. Het is er bovendien muisstil, op het ruisen van enkele watervallen in de verte na. En wanneer we ons even omdraaien, ontdekken we aan de horizon nóg zo’n Zwitsers icoon: de Matterhorn. Uren kunnen we er wel naar blijven turen, zo mooi is het landschap hierboven. Mocht er opnieuw een cholera-epidemie uitbreken, dan kan ik hier wel met gemak een tijdje in quarantaine gaan. Op voorwaarde dat er voldoende bladerdeeg, aardappel, ajuin, prei, look, appel en raclettekaas in huis is, uiteraard.

Tip: vanuit Riederalp wandel je in een uurtje tijd naar een ander beeldig bergdorp: Bettmeralp. Daar bots je onder andere op de sneeuwwitte Kapelle Maria zum Schnee, dat met de Walliser Alpen in de achtergrond een waar postkaartplaatje vormt. De wandeling erheen gaat over een eenvoudige asfaltweg. Vanuit Bettmeralp kan je eveneens terug afdalen met een gondel, naar Bettmeralp Talstation, waar je opnieuw de trein kan nemen.

Weg zijn wij!

1. Erheen

Vanaf Brussel-Zuid is het iets meer dan 6 uur sporen naar Genève, met minstens een overstap in Parijs of in Lyon Part Dieu. Reis je vanuit Nederland? Dan stap je nog een keertje extra over in Brussel-Zuid. Goed nieuws: Eurostar plant vanaf 2030 een nieuwe rechtstreekse treinverbinding van Amsterdam en Brussel naar Genève!

Terugkeren kan via dezelfde route of vanuit Brig met de ICE van Deutsche Bahn, mits een overstap in Frankfurt. Wij kozen in de retour echter voor een kleine omweg via Andermatt, Gôschenen en Bazel. Tussen Göschenen en Luzern volgt de trein – de Treno Gottardo – namelijk de oude route van de Gotthardspoorlijn. Tijdens de spectaculaire afdaling naar Luzern kom je maar liefst drie keer voorbij het kerkje van Wassen, telkens op een andere hoogte.

Tip: Meer praktische info over reizen met de trein naar en in Zwitserland vind je via deze link.

Treinen via Frankrijk

SNCF Connect

Treinen via Duitsland

bahn.de

Koop hier je Interrail Pas

via Rail Europe

2. Swiss Travel Pass

Eens in Zwitserland aangekomen, maakten wij gebruik van de Swiss Travel Pass, een pas die gedurende een bepaalde periode geldig is op de meeste treinen en bussen in Zwitserland, net zoals op enkele boten en kabelbanen. De Swiss Travel Pass biedt zo heel wat flexibiliteit voor reizen met het openbaar vervoer in Zwitserland. Is de pas niet geldig? Dan krijg je vaak nog wel korting op je ticket.

Zo zitten de liften van de Aletsch Arena helaas niet in de Swiss Travel Pass inbegrepen, maar geniet je met die pas wel van 50% korting op je liftpas.

Koop hier je Swiss Travel Pass

Koop hier je liftpas voor de Aletsch Arena

3. Bagagevervoer

Wist je dat de Zwitserse spoorwegmaatschappij SBB je bagage ook gewoon – tegen betaling uiteraard – van deur tot deur brengt? Zo hoef je niet steeds met je bagage te sleuren, tijdens een rondreis in Zwitserland. Meer info: sbb.ch/en/offers/luggage-services

4. Overnachten

• In Genève bleven we overnachten in het Rotary Hotel Geneva – MGallery Collection, een stijlvol viersterrenhotel in de wijk Cornavin. Naar het centraal station van Genève is het hooguit tien minuten wandelen en de oevers van het Meer van Genève liggen net om de hoek.
• Het prestigieuze Hotel Royal Savoy Lausanne was onze verblijfplaats in Lausanne. Dit elegante vijfsterrenhotel heeft een geschiedenis die teruggaat tot in het jaar 1909. Het hotel ligt twee metrohaltes van het station van Lausanne verwijderd, terwijl het Musée Olympique op wandelafstand ligt.
• Na onze hoogtestage in de Aletsch Arena bleven we nog een laatste nachtje slapen in Aktiv- und Genusshotel Alpenblick in het ingeslapen dorpje Fieschertal, gelegen op het einde van het gelijknamige bergdal. De Postbus – inbegrepen in de Swiss Travel Pass – stopt er ieder uur vlak voor de deur en voert je in amper vijf minuten tijd naar het treinstation van Fiesch. De ietwat ouderwetse kamers van het hotel verdienen dan wel een opfrissingskuur, over de netheid valt niets op te merken. Onlangs nog maar vernieuwde het hotel overigens hun bar en bouwden ze ook nog eens een nieuw restaurant tegen het hotelgebouw aan, met grote ramen die je een mooie blik op het bergdorp en de omliggende Alpen gunnen.

Boek hier je verblijf bij Rotary Hotel Geneva

via booking.com

Boek hier je verblijf bij Hotel Royal Savoy in Lausanne

via booking.com

Boek hier je verblijf bij Aktiv- und Genusshotel Alpenblick

via booking.com

Deze reis kwam tot stand op uitnodiging van de Zwitserse dienst voor toerisme, naar aanleiding van 10 jaar Grand Train Tour of Switzerland.