Zwitserland geldt niet alleen als hét Alpenland bij uitstek, maar is ook nog eens een waar schoolvoorbeeld als het op treinen aankomt. Ze rijden er met de precisie van een Zwitsers horloge en trakteren je onderweg op tal van adembenemende bergpanorama’s. Bovendien is treinreizen in Zwitserland poepsimpel. Dankzij het Swiss Travel System zijn treinen, trams en bussen perfect op elkaar afgestemd en rijden ze meestal ook wel eens per uur. Kan je toch nog wat hulp gebruiken? Wel, in deze beginnersgids boordevol info en tips vertellen wij jou alvast alles over hoe treinreizen in Zwitserland precies in z’n werk gaat.
Spoorwegpaspoort
- Zwitserland
- SBB CFF FFS
- Eerste trein: 1847
- 5.323 km spoor
- 1449 stations
- sbb.ch
Tussenstops
De Zwitserse spoorwegen in een notendop
Zwitserland kan je geografisch gezien opdelen in twee landshelften: het eerder heuvelachtige noorden en het onherbergzame midden en zuiden. Dat vertaalt zich ook in het Zwitserse spoorwegnet, dat alles samen zo’n 5000 kilometer aan rails telt.
De grootste dichtheid van spoorlijnen situeert zich in de noordelijke landshelft. Het landschap is er eerder glooiend te noemen en ook de belangrijkste steden van Zwitserland nestelen zich hier: Bazel, Zürich, Bern, Luzern, Genève… om er maar enkele op te noemen. De meeste spoorlijnen in dit deel van het land bestaan uit zogenaamd normaalspoor, de courante spoorbreedte in Europa en elders in de wereld. Hierdoor kunnen er van overal in Europa internationale treinen tot diep in Zwitserland doordringen.
Het bergachtige midden en zuiden daarentegen is beduidend minder bezaaid met spoorlijnen, maar ze behoren wel tot de meest spectaculaire ter wereld. Sommige zijn zelfs UNESCO-werelderfgoed! De rails bestaan veelal uit smalspoor van amper een meter breed, wat veel krappere bochten toelaat dan bij het bredere normaalspoor (1435 mm breed). Sommige smalspoorlijnen zijn bovendien uitgerust met een tandwielensysteem of worden met behulp van kabels omhoog getrokken. Zo kunnen ze de soms erg steile hellingen perfect overwinnen, geen overbodige luxe in dit ruige berglandschap.
Bergpassen en tunnels
Desalniettemin doorkruisen er twee normaalspoorlijnen de Alpen van noord naar zuid:
- Bern–Lötschberg–Simplon (BLS): van de Zwitserse hoofdstad Bern, via de Lötschbergtunnel, de Rhônevallei en de Simplontunnel, naar Domodossola en Milaan in Italië. Ook de legendarische Venice Simplon-Orient-Express (VSOE) gebruikt overigens deze route.
- Gotthardspoorlijn: van Zürich en Luzern, via de Gotthardtunnel, naar het kanton Ticino en zo verder naar Milaan.
Al bij de aanleg van deze spoorlijnen – rond de overgang van de 19e naar de 20e eeuw – sneed een lange tunnel deze haast ondoordringbare cols de pas af. Sindsdien vormen de spoorlijn Bern-Lötschberg-Simplon en de Gotthardspoorlijn een onmisbare schakel in het internationale treinverkeer tussen Italië, Zwitserland en de rest van Europa.
Een goede 100 jaar later dan kwam er op beide trajecten een nieuwe tunnel in dienst, die veel dieper het bergmassief induikt en bijgevolg ook een pak langer is: zogenaamde basistunnels. De Gotthard-basistunnel, die in 2016 klaar was, is met zijn 57 kilometer zelfs de langste spoortunnel ter wereld! De Lötschberg-basistunnel meet 35 kilometer.
Ook de maximum toegelaten snelheid in de basistunnels ligt veel hoger dan op het oude, bochtige traject (200 km/u). Dit alles deed de reisduur van treinreizen doorheen de Alpen dan ook flink dalen. Zowel op de Lötschberg- als de Gotthardspoorlijn bleef het oude traject gelukkig wel behouden. Momenteel rijden er voornamelijk regionale en panoramatreinen over.
Ook de smalspoorlijnen in het zuiden van Zwitserland kennen een paar basistunnels:
- Vereinatunnel (19 km): nieuwe tunnel én spoorverbinding tussen Klosters en het Engadin, in het kanton Graubünden.
- Furka-basistunnel (15 km): tussen Realp (kanton Uri) en Oberwald (kanton Wallis). Dankzij deze tunnel is er het hele jaar door treinverkeer mogelijk. Het vroegere bergtraject over de Furkapas transformeerde in een toeristische spoorlijn die in de zomer met stoomtreinen geëxploiteerd wordt: Dampfbahn Furka Bergstrecke.
Bij alle eerder genoemde tunnels, met uitzondering van de Gotthardtunnel, kan je trouwens je auto op de trein zetten.
Swiss Travel System
In de inleiding hadden we het al over de onberispelijke reputatie van de Zwitserse treinen, maar eigenlijk geldt dat voor het openbaar vervoer in Zwitserland in het algemeen. Dankzij het Swiss Travel System geven de treinen voorbeeldig aansluiting op elkaar, maar eveneens op de typisch gele postbussen, trams, boten én zelfs kabelliften.
Op die manier kom je overal wel snel, eenvoudig en soms ook met maar één ticket in haast iedere uithoek van Zwitserland, hoe afgelegen ook. Het ganse systeem werkt nog eens klokvast ook, waardoor bijna elke denkbare reisweg zich in principe ieder uur herhaalt.
Belangrijke stations in Zwitserland
Aangezien de grootste steden van Zwitserland zich in het noorden van het land bevinden, vind je ook hier de belangrijkste treinstations. Ze fungeren als belangrijke hub voor zowel nationale als internationale treinreizen.
In Zürich HB bijvoorbeeld komen alle treinen min of meer gelijktijdig aan, om dan even later allemaal samen weer uit te waaieren naar hun eigen bestemming. Dit tafereel herhaalt zich minstens eenmaal per uur. Op die manier zijn er vlotte aansluitingen mogelijk in iedere denkbare richting.
Een overzicht van de voornaamste treinstations in Zwitserland:
- Zürich HB
- Basel SBB & Basel Bad
- Bern
- Luzern
- Lausanne
- Genève (Cornavin)
De drie belangrijke stations van Bazel
Omwille van z’n strategische ligging vlakbij Frankrijk en Duitsland, is Bazel een waar kruispunt in het internationale treinverkeer. De stad kent dan ook drie belangrijke stations.
De meeste treinen komen aan of vertrekken in het monumentale station Basel SBB, waarbij ‘SBB’ de Duitse afkorting is van de Zwitserse nationale spoorwegmaatschappij (zie verder). Dit station ligt vlakbij het historische centrum van Bazel.
Regionale treinen naar Frankrijk vertrekken vanuit Basel / Bâle SNCF, wat eigenlijk gewoon de perronsporen 30-35 in het station van Basel SBB zijn. Ze worden weliswaar van de stad en ook van de rest van het station afgescheiden door een grenspost. Sinds Zwitserland zich bij het Schengenverdrag voegde, wordt deze grenspost amper nog gebruikt. De Franse spoorwegmaatschappij SNCF legt van hieruit snelle TER-treinen in van Bazel naar Mulhouse, Colmar en Straatsburg. Opgelet! De hogesnelheidstreinen van TGV Lyria (Paris – Basel – Zürich) stoppen aan de perrons van Basel SBB en niét aan die van Basel SNCF.
Sommige treinen van Deutsche Bahn (DB) vertrekken dan weer uit het station Basel Bad, op de andere oever van de Rijn. Het gaat voornamelijk om regionale treinen naar diverse bestemmingen in de Duitse deelstaat Baden-Württemberg. Langeafstandstreinen tussen Zwitserland en Duitsland (ICE) stoppen in principe zowel in Basel Bad als Basel SBB. Heeft de ICE uit Duitsland echter te kampen met grote vertragingen – wat niet ongewoon is? Dan mag die van de Zwitsers niet verder dan Bazel het land in rijden…
Aansluitingen op smalspoortreinen
Wie naar de bergen in het midden of het zuiden van het land wil, dient de laatste etappe vaak per smalspoortrein af te leggen. In volgende stations kan je overstappen tussen langeafstandstreinen (op normaalspoor) en smalspoortreinen:
- Chur + Landquart: naar St. Moritz, Davos, Arosa, Disentis… (Rhätische Bahn / Glacier Express / Bernina Express)
- Göschenen + Brig + Visp: naar Andermatt, Fiesch, Zermatt… (Matterhorn Gotthard Bahn)
- Luzern: naar Engelberg, Meiringen… (Zentralbahn)
- Interlaken-Ost: naar Meiringen (Zentralbahn), Grindelwald, Lauterbrunnen, Jungfrau… (Berner Oberland Bahn)
- Montreux + Zweisimmen: naar o.a. Gstaad (Montreux-Berner Oberland Bahn / Golden Pass Express)
- Martigny: naar Chamonix (F) (Mont-Blanc Express)
- Aigle: naar Leysin, Les Diablerets (TPC)
- Bex: naar Col-de-Bretaye (TPC)
- Locarno: naar Camedo, Domodossola (I)… (Ferrovia Vigezzina Centovalli)
Spoorwegondernemingen in Zwitserland
Zwitserland is een lappendeken van verschillende spoorwegondernemingen, elk met hun eigen lijnen en treinen. Dankzij het Swiss Travel System kan je als reiziger gelukkig wel met één simpel ticket van A naar B reizen, ongeacht wie de trein uitbaat.
SBB CFF FFS is de nationale spoorwegmaatschappij en baat iets meer dan de helft van het Zwitserse spoorwegnet uit. De negen letters vormen samen de afkorting van het spoorbedrijf in de drie officiële landstalen:
- SBB: Schweizerische Bundesbahnen (Duits)
- CFF: Chemins de Fer Fédéraux Suisses (Frans)
- FFS: Ferrovie Federali Svizzere (Italiaans)
Voor de eenvoud gebruiken we verderop in dit artikel enkel de Duitse afkorting SBB.
Ook de Gotthardspoorlijn van Zürich en Luzern naar Lugano en Milaan is onderdeel van het SBB-net. Die andere Alpendoorsteek, de spoorlijn Bern-Lötschberg-Simplon (BLS), is dan weer in handen van BLS AG. Deze firma beheert de regionale, lokale, goederen- en autotreinen over deze spoorlijn en op nog vele andere spoorlijnen in de kantons Bern, Freiburg/Fribourg, Solothurn en Luzern.
Ook elders in Zwitserland worden trouwens veel regionale en lokale treinen door andere spoorwegondernemingen dan de SBB uitgebaat. Hoewel vele intussen fuseerden tot één bedrijf, zijn het er toch nog iets teveel om op te sommen. Maar daar hoef je als reiziger dus niet van wakker te liggen. Langeafstandstreinen worden over het algemeen enkel door de SBB of spoorwegbedrijven uit de buurlanden ingelegd.
Smalspoortreinen tenslotte worden allemaal door particuliere spoorwegondernemingen geëxploiteerd. Ze beschikken elk over hun eigen netwerk. Hieronder vermelden we enkele van de voornaamste smalspoorbedrijven in Zwitserland:
- Rhätische Bahn (RhB): uitgestrekt smalspoornetwerk in het kanton Graubünden
- Matterhorn Gotthard Bahn (MGB): bergspoorlijn tussen Disentis, Göschenen, Andermatt, Brig en Zermatt
- Zentralbahn (ZB): bergspoorlijnen in Centraal-Zwitserland, tussen Luzern en Interlaken
- Berner Oberland Bahn (BOB): bergspoorlijnen van Interlaken naar Grindelwald en Lauterbrunnen (Jungfrauregio)
- Montreux-Berner Oberland Bahn (MOB): bergspoorlijn tussen Montreux en Zweisimmen, via Gstaad
- Transports de Martigny et Régions (TMR): lokale treinen rond Martigny + een internationale lijn naar Chamonix-Mont-Blanc (F)
- Transports Public du Chablais (TPC): smalspoornetwerk in de regio Chablais
- Ferrovia Vigezzina Centovalli: internationale bergspoorlijn tussen het Zwitserse Locarno en Italiaanse Domodossola
Treinen in Zwitserland
De trein is in Zwitserland een erg populair transportmiddel. Omwille van het soms zeer onherbergzame landschap ben je dan meestal ook sneller af met de trein dan met de auto. De treinen rijden bovendien erg frequent – minstens eenmaal per uur in iedere richting – en behoren tot de stiptste ter wereld. Rond en in de grote steden is er bovendien een dicht netwerk van lokale treinen en trams.
Met je ticket mag je in Zwitserland in principe iedere trein nemen op het traject waarvoor je ticket geldig is, met uitzondering van nachttreinen en panoramische treinen.
Binnenlandse treinen
Ondanks de grote variatie aan spoorwegmaatschappijen, worden treinen in Zwitserland allemaal volgens dezelfde categorieën ingedeeld:
- InterCity (IC): treinen die de grote steden in Zwitserland op een snelle en comfortabele manier met elkaar verbinden. Ze kennen maar weinig tussenstops. IC-treinen beschikken bovendien over een restaurantrijtuig én zelfs over een kleine indoorspeeltuin voor kinderen! Enkel de SBB legt IC-treinen in.
- InterRegio (IR) & Regio Express (RE): snelle regionale treinen die niet overal stoppen, maar toch nog iets vaker dan IC-treinen. Ze voeren geen restaurantrijtuig mee, maar vaak zijn er automaten aan boord met een bescheiden aanbod van snacks en warme en koude dranken.
- Regio (R): lokale treinen die doorgaans overal stoppen. In sommige kleinere stations wordt enkel op aanvraag gestopt (halt auf verlangen). Wil je hier in- of uitstappen? Vergeet dan niet om even op de knop in de trein of op het perron te drukken.
- Stedelijke treinen (S): lokale treinen rond de steden en in drukbevolkte gebieden die vaak meermaals per uur rijden en veel tussenliggende haltes hebben.
- Panoramic Express (PE): panoramische treinen waar vaak een verplichte reservatie met supplement voor nodig is (zie volgend item).
Panoramische treinen
Over de mooiste spoorlijnen van Zwitserland rijden er ook panoramische treinen, in de dienstregelingen algemeen aangeduid als Panoramic Express (PE). De ramen van de rijtuigen zijn veel groter en soms is er ook een bar- of restaurantrijtuig in de trein aanwezig. Reserveren is verplicht voor deze treinen.
Enkele van de bekendste panoramische treinen in Zwitserland:
- Glacier Express: ‘traagste sneltrein ter wereld’, spoort in iets meer dan 7 uur van Sankt Moritz (Graubünden) naar Zermatt (Wallis). Deze trein is een samenwerking tussen de Rhätische Bahn (RhB) en de Matterhorn Gotthard Bahn (MGB).
- Bernina Express: van Chur of Sankt Moritz, over de Albulaspoorlijn en de Berninapas (UNESCO), naar het Italiaanse Tirano.
- Golden Pass Express: van Montreux naar Interlaken, via Zweisimmen.
- Gotthard Panorama Express: van Arth-Goldau, via de oorspronkelijke route van de Gotthardspoorlijn, naar Lugano. In Flüelen is er aansluiting met de boot van en naar Luzern.
Wist je dat?
De Golden Pass Express is de enige trein in Zwitserland die zowel over smalspoor als normaalspoor kan rijden. De wielen worden in Zweisimmen al rijdend aangepast naar de juiste spoorbreedte.
Tip!
De Grand Train Tour of Switzerland rijgt de mooiste treinroutes van Zwitserland aaneen in één grote lus. Goed voor 1280 kilometer spoor in 8 etappes, 11 grote meren langs het parcours, 5 UNESCO-werelderfgoedsites en 4 officiële talen onderweg.
Internationale treinen
Door z’n centrale ligging in Europa dringen ook veel internationale treinen van buitenlandse operatoren door tot in het hart van Zwitserland. De meeste zijn geïntegreerd in het binnenlandse treinverkeer. In tegenstelling tot in veel andere Europese landen mag je in Zwitserland ook met een binnenlands treinticket op de meeste van deze treinen meereizen.
Dit zijn de voornaamste internationale treinen die je in Zwitserland aantreft:
- InterCity-Express (ICE): hogesnelheidstrein van Deutsche Bahn die Duitsland met meerdere bestemmingen in Zwitserland verbindt: Bazel, Zürich, Chur, Bern en Interlaken.
- TGV Lyria: Franse hogesnelheidstrein tussen Frankrijk en Zwitserland. Steden als Bazel, Zürich, Genève en Lausanne zijn zo rechtstreeks met Parijs verbonden. In de zomer is er ook een seizoensgebonden trein: Genève – Lyon – Marseille.
- Railjet Express (RJX): Oostenrijkse treinen van de ÖBB tussen Zürich en Oostenrijk (Innsbruck, Salzburg, Linz, Wenen). Sommige rijden zelfs verder naar de Hongaarse hoofdstad Boedapest.
- EuroCity (EC): internationale IC-treinen. Ze rijden van Zwitserland naar diverse bestemmingen in Duitsland, Oostenrijk en Italië.
- NightJet (NJ): nachttreinen in samenwerking met de Oostenrijkse spoorwegen (ÖBB). Vanuit Zürich sporen ze ’s nachts naar diverse bestemmingen in Oostenrijk (Graz, Wenen), Duitsland (Hamburg, Berlijn) en Nederland (Utrecht, Amsterdam).
Alle vermelde treinen beschikken over een restaurant- of barrijtuig, behalve NightJet. Hier kan je wel iets te drinken of te knabbelen bestellen bij de slaapwagenbegeleider.
Tip!
De EuroCity Transalpin rijdt eenmaal per dag tussen het Zwitserse Zürich en het Oostenrijkse Graz, via Innsbruck (EC163/164). Deze trein doorkruist in een tiental uren tijd een groot deel van de Alpen in de lengterichting en gaat in Oostenrijk onder andere over de Arlbergpas. Je snelt ook in hooguit enkele minuten tijd doorheen het vorstendom Liechtenstein, maar hier wordt niet gestopt.
De EC Transalpin vergt geen speciale reservaties of toeslagen en is dus met ‘gewone’ tickets toegankelijk. Al wil je misschien wel een upgrade nemen. In de trein is er namelijk een panoramarijtuig opgenomen met enkel zitplaatsen in eerste klasse.
Reizen in eerste klasse
Veel Zwitsers kiezen voor een zitplaats in eerste klasse, wanneer ze de trein nemen. In vergelijking met andere landen zijn de afdelingen eerste klasse dan ook veel ruimer en vaker aanwezig in Zwitserse treinen.
Je geniet van ruimere zitplaatsen (3 i.p.v. 4 stoelen op een rij) en in sommige treinen komt er af en toe een steward langs die je vraagt of je iets te eten of te drinken wenst. Hij of zij komt je bestelling dan tot aan je zitplaats brengen. Lounges in de stations zijn er niet in Zwitserland.
Met de trein in Zwitserland reizen is sowieso niet goedkoop, laat staan in eerste klasse. Maar met een Swiss Travel Pass of Interrail wordt treinreizen in Zwitserland best wel betaalbaar, ook in eerste klasse (zie verder).
Naar Zwitserland met de trein
Tussen België en Zwitserland rijden er helaas geen rechtstreekse treinen meer. Vanuit Nederland (Amsterdam, Utrecht en Eindhoven) vertrekt er iedere avond wel een rechtstreekse nachttrein (Nightjet) naar Zwitserland. De ochtend nadien stap je fris uitgeslapen uit in Bazel of Zürich, vanwaar je eventueel verder kan reizen.
Toch liever overdag reizen? Dan zijn er drie mogelijke routes, met verschillende treinen:
- ICE via Duitsland: Brussel / Amsterdam – Keulen / Frankfurt – Bazel – Zürich
- Eurostar + TGV Lyria via Frankrijk: Amsterdam – Brussel – Parijs – Bazel – Zürich of Amsterdam – Brussel – Parijs – Genève – Lausanne
- TGV InOui + TER via Frankrijk: Brussel – Straatsburg – Bazel
De drie reiswegen zijn op vlak van reistijd aan elkaar gewaagd: Brussel – Bazel doe je in 6 à 6,5 uur, inclusief overstappen. De optie via Duitsland is veelal de goedkoopste van de drie en biedt ook de meeste dagelijkse verbindingen aan, maar de ICE kampt wel vaak met grote vertragingen. Bouw dus steeds voldoende marge in tussen twee aansluitende treinen!
Kies je voor de route met Eurostar en TGV Lyria via Parijs? Houd er dan rekening mee dat je bij het overstappen in Parijs van station dient te wisselen (Gare du Nord <> Gare de Lyon). Trek hiervoor minstens een uur tijd uit tussen twee treinen. Reserveren is trouwens ook verplicht bij zowel Eurostar als TGV Lyria.
Met TGV InOui via Straatsburg reizen is anders ook wel een uitstekende optie, al gaat de rechtstreekse TGV InOui tussen Brussel-Zuid en Straatsburg maar een paar keer per dag. Nederlanders dienen overigens eerst nog met een andere trein naar Brussel te sporen. Van Straatsburg naar Bazel is er doorgaans om het halfuur een snelle TER-trein naar Bazel, vanwaar je kan doorreizen binnen Zwitserland of verder naar Italië.
Goed om weten!
Eurostar plant tegen 2030 een nieuwe rechtstreekse verbinding met hogesnelheidstreinen tussen Amsterdam, Brussel en Genève.
Tickets & passen
We winden er geen doekjes om: treinreizen in Zwitserland is duur. Met het zogenaamde Streckenbillet betaal je een vaste prijs volgens de af te leggen afstand. Met dat biljet mag je eender welke trein op dat traject nemen, op ieder moment van de dag, met uitzondering van panoramische treinen en nachttreinen.
Goedkope treintickets
Soms kan je van een goedkoper Sparbillet profiteren, maar dan ben je wél gebonden aan de gekozen trein. Reis je vaker met de trein in Zwitserland? Dan is de formule Halbtax misschien wel interessant voor jou. Voor een vast forfait geniet je dan een jaar lang van treintickets aan halve prijs.
Verder kan je voor bepaalde steden desgewenst een City-Ticket bijboeken, wil je voor of na je treinreis nog gebruik maken van bus of tram.
Aangezien de trein nemen in Zwitserland je best veel geld kan kosten, is het misschien wel interessant om een pas te kiezen, in plaats van losse tickets.
Interrail
Met Interrail reis je flexibel en voordelig met de trein doorheen gans Europe (Interrail Global Pass) of slechts in één land (Interrail One Country Pass). De reisperiode bepaal je zelf, gaande van enkele dagen per maand tot drie maanden aan een stuk. De pas is niet geldig in je eigen land, tenzij voor de heen- en terugreis (enkel bij Interrail Global Pas). De prijs van Interrail valt eigenlijk best goed mee, zeker wanneer je die vergelijkt met de prijzen van losse tickets in Zwitserland. Vaak zijn er ook mooie promoties. Bovendien geniet je voor een kleine meerprijs van reizen in eerste klasse.
Interrail is op de meeste treinen in Zwitserland wel geldig, maar niet overal. Voor sommige (niet-inbegrepen) treinen, boten en kabelbanen geniet je met je pas wél van een mooie korting op je ticket. Voor panoramische treinen moet je meestal enkel de verplichte zitplaatsreservatie bijbetalen. Check de kaart hieronder om te zien waar Interrail geldig is.
Tip!
Met een Interrail Global Pass kan je ook je heen- en terugreis naar Zwitserland dekken. Wanneer je via Duitsland reist, ben je bovendien niet verplicht om vooraf een trein en een zitplaats te reserveren, wat je een grotere flexibiliteit gunt. Wens je toch zitplaatsen te reserveren? Dan betaal je bij ICE slechts 5,50 euro (tweede klasse) of 6,90 euro (eerste klasse) per persoon. Je kan je zitplaats eenvoudigweg reserveren via de website van Deutsche Bahn.
Swiss Travel Pass
De Swiss Travel Pass kost iets meer dan Interrail, maar er zit wel veel meer in de pas inbegrepen. Naast de meeste treinverbindingen mag je ook de vele bussen, boten, sommige bergtreinen en zelfs enkele kabelbanen gebruiken. Op de trajecten waar de pas niet geldt, krijg je vaak korting. Tenslotte geniet je ook van gratis toegang tot meer dan 500 musea in Zwitserland.
Waar tickets kopen?
De website van de Zwitserse nationale spoorwegmaatschappij (sbb.ch) is zeer overzichtelijk en erg gemakkelijk in gebruik. Je kan er quasi alle mogelijke treintrajecten in Zwitserland mee opzoeken en online reserveren, ook wanneer de SBB niet voor het (volledige) treintraject instaat.
Andere mogelijke kanalen om je trein te boeken:
- bahn.de: met de ICE via Duitsland
- sncf-connect.com: treinreizen via Frankrijk (Eurostar, TGV Lyria, TGV InOui, TER)
- Ook NMBS Internationaal en NS Internationaal bieden treintickets aan voor reizen naar Zwitserland.
Tip!
Via het boekingsplatform Trainline vind je alle opties om naar en in Zwitserland te reizen in één mooi overzicht.
Je kan je ticket eventueel ook aan één van de ticketautomaten of aan het loket (SBB Reisezentrum) in het station aankopen, zonder daarvoor extra bij te betalen.
Online treintickets kopen:
Zitplaatsen reserveren
Zitplaatsen reserveren is op bijna geen enkele trein in Zwitserland verplicht, behalve op panoramische bergtreinen. Koop je enkel voor deze trein een ticket? Dan zit die verplichte reservatie meestal wel in de prijs inbegrepen. Beschik je over Interrail of de Swiss Travel Pass? Dan kan je apart je zitplaats bijboeken (zie hierboven).
Op sommige binnenlandse en internationale treinen is een zitplaats reserveren mogelijk, mits een toeslag. Bij TGV Lyria is een zitplaats reserveren enkel maar nodig op het Franse deel van het traject of als je in Première Signature reist.
Tip!
Wil je de verplichte reservatie en toeslag bij de panoramische treinen liever vermijden? Over de spoorlijnen in kwestie rijden er ook gewone (regionale) treinen, zonder reservatieplicht.
Eerste hulp bij treinvertragingen
Zwitserland behoort tot de wereldtop als het op stipte treinen aankomt. Het spoorwegsysteem is erg betrouwbaar, maar toch durft ook de beste leerling van de klas al eens falen.
Mis je je aansluiting door een vertraagde of afgeschafte trein? Dan neem je eenvoudigweg de volgende trein. Meestal heb je een uur later al opnieuw één. Had je gereserveerde zitplaatsen op je aansluitende trein? Dan vervallen die helaas.
In andere situaties – zoals bij een gemiste aansluiting met een (internationale) trein met verplichte reservatie – vraag je aan het loket in het overstapstation om een vertragingsattest en een nieuw ticket voor de eerstvolgende beschikbare trein. Dankzij de Agreement on Journey Continuation (afgekort AJC), een overeenkomst tussen verschillende Europese spoorwegondernemingen, kan dit kosteloos, voor zover je voldoende overstaptijd had ingerekend. In sommige landen spreekt men ook over HOTNAT (Hop On The Next Available Train), een gelijkaardige dienst die enkel van toepassing is bij hogesnelheidstreinen van Railteam-leden ².
Er gelden wel enkele voorwaarden om in aanmerking te komen voor de AJC of HOTNAT:
- De gemiste aansluiting geschiedt tussen twee treinen van spoorwegmaatschappijen die deelnemen aan de AJC ¹ of tussen twee hogesnelheidstreinen van Railteam-leden ².
- Je stapt nog steeds over in het geplande overstapstation.
- Je mist je volgende trein door een eerdere trein die vertraging had of afgeschaft werd.
- Je had voldoende overstaptijd ingerekend.
- Er is voldoende capaciteit op de volgende trein.
- Je hebt bevestiging van het servicepersoneel bij de internationale ticket-/servicebalie.
¹ Spoorwegmaatschappijen die deelnemen aan de Agreement on Journey Continuation (AJC): BLS (Zwitserland), CD (Tsjechië), CFL (Luxemburg), DB (Duitsland), DSB (Denemarken), Eurostar, GySEV (Oostenrijk/Hongarije), HZZP (Kroatië), MAV-Start (Hongarije), NMBS (België), NS (Nederland), ÖBB (Oostenrijk), PKP (Polen), Renfe (Spanje), SJ (Zweden), SBB-CFF-FFS (Zwitserland), SNCF (Frankrijk), SZ (Slovenië), Trenitalia (Italië) en ZSSK (Slowakije).
² Railteam-leden: Deutsche Bahn (ICE), SNCF (TGV InOui en TGV Lyria), Eurostar, ÖBB (Railjet), SBB-CFF-FFS, NS Internationaal, NMBS Internationaal.
Compensaties bij treinvertragingen
Bij grote vertragingen heb je bovendien recht op een compensatie. De voorwaarden verschillen volgens het boekingsplatform waar je je ticket gekocht hebt en het soort trein.
SBB hanteert volgende maatstaven:
- Vanaf 60 minuten vertraging: terugbetaling van 25% van de originele ticketprijs
- Vanaf 120 minuten vertraging: terugbetaling van 50% van de origine ticketprijs
- Terugbetalingen van minder dan 5 Zwitserse frank worden niet behandeld
Compensaties aanvragen bij SBB CFF FFS kan via deze link: https://service.swisspass.ch/pare
Meer informatie over compensaties bij treinvertragingen vind je hieronder:
- SBB CFF FFS: sbb.ch/de/hilfe-und-kontakt/erstattung-entschaedigung/rueckerstattung/entschaedigung-bei-verspaetung.html
- Deutsche Bahn: bahn.de/en/booking-information/passenger-rights/legal-regulations
- NMBS Internationaal: b-europe.com/NL/Juridisch/Reizigersrechten
- NS Internationaal: nsinternational.com/nl/na-de-reis/geld-terug-vragen
- Eurostar: eurostar.com/be-nl/reisinformatie/praktische-informatie/vertragingen-en-compensatie#Trein-vertraagd
- TGV Lyria : tgv-lyria.com/fr/en/help/compensation-for-delays
- Nightjet: oebb.at/en/reiseplanung-services/nach-ihrer-reise/fahrgastrechte.html
- Trainline: thetrainlinecom/en-us/via/europe/how-to-get-a-refund-for-a-canceled-or-delayed-train-in-europe
- RailEurope: raileurope.com/article/41773-seeking-compensation-for-a-delay
- Omio: help.omio.com/hc/en-us/articles/10973829067676-I-booked-a-train-journey-in-the-EU-and-my-train-was-delayed-What-compensation-am-I-entitled-to
Ontdek meer van TreinTrips.be
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
